Shloka 31
उद्योगपर्व — गान्धारी-उपदेशः
Udyoga Parva — Gandhārī’s Counsel to Duryodhana
Devanagari script
दुरात्मा राजपुत्रो<यं धार्तराष्ट्रोडनुपायकृत् । मिथ्याभिमानी राज्यस्य क्रोधलोभवशानुग:
Translation
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଏହି ଦୁରାତ୍ମ ପୁତ୍ର ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଲକ୍ଷ୍ୟସିଦ୍ଧିର ଉପାୟଙ୍କ ବିପରୀତ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ; କ୍ରୋଧ ଓ ଲୋଭର ବଶରେ ରହି ରାଜ୍ୟ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ମିଥ୍ୟା ଅଭିମାନ ଧରେ।
Word by Word
दुरात्माevil-souled, wicked
दुरात्मा:
Karta
TypeAdjective
Rootदुरात्मन्
FormMasculine, Nominative, Singular
राजपुत्रःking's son, prince
राजपुत्रः:
Karta
TypeNoun
Rootराजपुत्र
FormMasculine, Nominative, Singular
अयम्this (man)
अयम्:
Karta
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine, Nominative, Singular
धार्तराष्ट्रःson of Dhṛtarāṣṭra (Duryodhana)
धार्तराष्ट्रः:
Karta
TypeNoun
Rootधार्तराष्ट्र
FormMasculine, Nominative, Singular
अनुपायकृत्one who acts without proper means / contrary to right means
अनुपायकृत्:
Karta
TypeAdjective
Rootअनुपायकृत्
FormMasculine, Nominative, Singular
मिथ्याभिमानीhaving false pride
मिथ्याभिमानी:
Karta
TypeAdjective
Rootमिथ्याभिमानिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
राज्यस्यof the kingdom / of sovereignty
राज्यस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootराज्य
FormNeuter, Genitive, Singular
क्रोधलोभवशानुगःone who follows the sway of anger and greed
क्रोधलोभवशानुगः:
Karta
TypeAdjective
Rootक्रोधलोभवशानुग
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes