Shloka 25
Gaṅgā-tīra Udaka-kriyā and Kuntī’s Disclosure of Karṇa’s Maternity
Strī-parva, Adhyāya 27
Devanagari script
एवं विलप्य बहुलं धर्मराजो युधिष्ठिर:,अभितो या: स्थितास्तत्र तस्मिन्नुदककर्मणि । राजन! इस प्रकार बहुत विलाप करके धर्मराज युधिष्ठिर फ़ूट-फूटकर रोने लगे। रोते- ही-रोते उन्होंने धीरे-धीरे कर्णके लिये जलदान किया। यह सब सुनकर वहाँ एकत्र हुई सारी स्त्रियाँ, जो वहाँ जलांजलि देनेके लिये सब ओर खड़ी थीं, सहसा जोर-जोरसे रोने लगीं
Transliteration
evaṃ vilapya bahulaṃ dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ, abhito yāḥ sthitās tatra tasminn udakakarmaṇi |
Translation
ଏଭଳି ଅଧିକ ବିଲାପ କରି ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସେହି ଉଦକକର୍ମରେ ଅଶ୍ରୁରେ ଭାଙ୍ଗି ପଡ଼ିଲେ। କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ପାଇଁ ଜଳାଞ୍ଜଳି ଦେବାକୁ ଲାଗିଲେ, ସେଠାରେ ଚାରିପାଖେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଶୁଣି ହଠାତ୍ ଉଚ୍ଚସ୍ୱରେ କାନ୍ଦି ଉଠିଲେ।
Word by Word
एवम्thus
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
विलप्यhaving lamented
विलप्य:
TypeVerb
Rootविलप्
Formल्यप् (absolutive/gerund), कर्तरि
बहुलम्much, greatly
बहुलम्:
TypeAdjective
Rootबहुल
FormNeuter, Accusative, Singular
धर्मराजःthe king of dharma (Yudhiṣṭhira)
धर्मराजः:
Karta
TypeNoun
Rootधर्मराज
FormMasculine, Nominative, Singular
युधिष्ठिरःYudhiṣṭhira
युधिष्ठिरः:
Karta
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Nominative, Singular
अभितःaround, on all sides
अभितः:
TypeIndeclinable
Rootअभितः
याःwho (those women who)
याः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormFeminine, Nominative, Plural
स्थिताःstanding, stationed
स्थिताः:
TypeVerb
Rootस्था
Formक्त (past passive participle), Feminine, Nominative, Plural, कर्मणि (PPP)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
तस्मिन्in that
तस्मिन्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Locative, Singular
उदककर्मणिin the water-rite (libation ceremony)
उदककर्मणि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootउदककर्मन्
FormNeuter, Locative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśaṃpāyanaY
Yudhiṣṭhira (Dharmarāja)W
women (striyaḥ)U
udaka-karman (water-offering rite)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes