Shloka 34
स्त्रीपर्व १: धृतराष्ट्रशोकः संजयाश्वासनं च
Strī Parva 1: Dhṛtarāṣṭra’s Lament and Saṃjaya’s Consolation
Devanagari script
मध्यस्थो हि त्वमप्यासीर्न क्षमं किज्चिदुक्तवान् । दुर्धरेण त्वया भारस्तुलया न सम॑ धृत:,“आप भी मध्यस्थ बनकर बैठे रहे, उसे कोई उचित सलाह नहीं दी। आप दुर्धर्ष वीर थे -- आपकी बात कोई टाल नहीं सकता था, तो भी आपने दोनों ओरके बोझेको समभावसे तराजूपर रखकर नहीं तौला
Translation
ଆପଣ ମଧ୍ୟ ମଧ୍ୟସ୍ଥ ହୋଇ ବସି ରହିଲେ; ଯଥୋଚିତ କିଛି କହିଲେ ନାହିଁ। ଆପଣ ଦୁର୍ଧର୍ଷ ବୀର—ଆପଣଙ୍କ କଥା କେହି ଅଟକାଇ ପାରୁନଥିଲେ; ତଥାପି ଦୁଇ ପକ୍ଷର ଭାରକୁ ତୁଳାରେ ସମଭାବେ ରଖି ନ୍ୟାୟରେ ତୋଳିଲେ ନାହିଁ।
Word by Word
मध्यस्थःneutral/standing in the middle
मध्यस्थः:
Karta
TypeAdjective
Rootमध्यस्थ
FormMasculine, Nominative, Singular
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypeNoun
Rootयुष्मद्
FormNominative, Singular
अपिalso/even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
आसीःwere
आसीः:
TypeVerb
Rootअस्
FormImperfect (Laṅ), 2, Singular, Parasmaipada
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
क्षमम्proper/appropriate
क्षमम्:
Karma
TypeAdjective
Rootक्षम
FormNeuter, Accusative, Singular
किञ्चित्anything (at all)
किञ्चित्:
Karma
TypePronoun
Rootकिञ्चित्
FormNeuter, Accusative, Singular
उक्तवान्having said/said
उक्तवान्:
TypeVerb
Rootवच्
FormMasculine, Nominative, Singular, क्तवतुँ (past active participle)
दुर्धरेणby/with (one) hard to resist/overcome
दुर्धरेण:
Karana
TypeAdjective
Rootदुर्धर
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
त्वयाby you
त्वया:
Karana
TypeNoun
Rootयुष्मद्
FormInstrumental, Singular
भारःburden/weight
भारः:
Karta
TypeNoun
Rootभार
FormMasculine, Nominative, Singular
तुलयाwith a balance/scale
तुलया:
Karana
TypeNoun
Rootतुला
FormFeminine, Instrumental, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
समम्equally/evenly
समम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसम
FormNeuter, Accusative, Singular
धृतःborne/held
धृतः:
TypeVerb
Rootधृ
FormMasculine, Nominative, Singular, क्त (past passive participle)
Speaker
वैशमग्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes