Shloka 22
स्त्रीपर्व १: धृतराष्ट्रशोकः संजयाश्वासनं च
Strī Parva 1: Dhṛtarāṣṭra’s Lament and Saṃjaya’s Consolation
Devanagari script
वैशमग्पायन उवाच तस्य लालप्यमानस्य बहुशोकं वितन्वतः । शोकापहां नरेन्द्रस्य संजयो वाक्यमब्रवीत्,वैशम्पायनजी कहते हैं--राजन्! इस प्रकार राजा धृतराष्ट्र जब बहुत शोक प्रकट करते हुए बारंबार विलाप करने लगे, तब संजयने उनके शोकका निवारण करनेके लिये यह बात कही--
Translation
ବୈଶମ୍ପାୟନ କହିଲେ—ରାଜନ୍! ଏହିପରି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ରାଜା ଅତ୍ୟଧିକ ଶୋକ ପ୍ରକାଶ କରି ପୁନଃପୁନଃ ବିଲାପ କରୁଥିବାବେଳେ, ତାଙ୍କ ଶୋକ ନିବାରଣ ପାଇଁ ସଞ୍ଜୟ ଏହି କଥା କହିଲେ।
Word by Word
वैशम्पायनःVaishampayana
वैशम्पायनः:
Karta
TypeNoun
Rootवैशम्पायन
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3rd, Singular, Parasmaipada
तस्यof him
तस्य:
Sampradana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
लालप्यमानस्यwhile (he was) lamenting
लालप्यमानस्य:
TypeVerb
Rootललप्
FormPresent passive participle (शानच्), Masculine/Neuter, Genitive, Singular
बहुmuch, greatly
बहु:
TypeAdjective
Rootबहु
FormNeuter, Accusative, Singular, used adverbially with वितन्वतः
शोकम्grief
शोकम्:
Karma
TypeNoun
Rootशोक
FormMasculine, Accusative, Singular
वितन्वतःspreading, extending
वितन्वतः:
TypeVerb
Rootवि + तन्
FormPresent active participle (शतृ), Masculine/Neuter, Genitive, Singular
शोकापहाम्removing grief
शोकापहाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootशोकापहा
FormFeminine, Accusative, Singular
नरेन्द्रस्यof the king
नरेन्द्रस्य:
Sampradana
TypeNoun
Rootनरेन्द्र
FormMasculine, Genitive, Singular
संजयःSanjaya
संजयः:
Karta
TypeNoun
Rootसंजय
FormMasculine, Nominative, Singular
वाक्यम्words, speech
वाक्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootवाक्य
FormNeuter, Accusative, Singular
अब्रवीत्said, spoke
अब्रवीत्:
TypeVerb
Rootब्रू
FormImperfect, 3rd, Singular, Parasmaipada
Speaker
वैशमग्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes