Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

Adhyāya 90 — Protection of Livelihoods, Brahmanical Subsistence Norms, and Royal Oversight (राष्ट्रवृत्ति-राष्ट्रगुप्ति-उपदेशः)

इतो दत्तेन जीवन्ति देवा: पितृगणास्तथा । मानुषोरगरक्षांसि वयांसि पशवस्तथा,इन्हींके दिये हुए अन्नसे देवता, पितर, मनुष्य, सर्प, राक्षस और पशु-पक्षी--सबकी जीविका चलती है

ito dattena jīvanti devāḥ pitṛgaṇās tathā | mānuṣoragarakṣāṃsi vayāṃsi paśavas tathā ||

ଏଠାରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ ଓ ଅର୍ପଣରେ ଦେବତା ଓ ପିତୃଗଣ ଜୀବନ୍ତ ରହନ୍ତି; ସେହିପରି ମନୁଷ୍ୟ, ସର୍ପ, ରାକ୍ଷସ, ପକ୍ଷୀ ଓ ପଶୁମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟ ଜୀବିକା ଚାଲେ। ଅର୍ଥାତ୍ ଦାନ ସମଗ୍ର ଜୀବଜାଲକୁ ଧାରଣ କରି ଧର୍ମର ମୁଖ୍ୟ ସ୍ତମ୍ଭ ହୁଏ।

इतःfrom this (source), hence
इतः:
Apadana
TypeIndeclinable
Rootइतः
FormAvyaya (ablatival adverb: 'from here/there; hence')
दत्तेनby what is given; by the gift
दत्तेन:
Karana
TypeAdjective
Rootदत्त
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular (past passive participle of √दा 'to give')
जीवन्तिlive; subsist
जीवन्ति:
TypeVerb
Root√जीव्
FormPresent tense (Lat), Parasmaipada, 3rd person, Plural
देवाःthe gods
देवाः:
Karta
TypeNoun
Rootदेव
FormMasculine, Nominative, Plural
पितृगणाःthe groups of ancestors (pitṛs)
पितृगणाः:
Karta
TypeNoun
Rootपितृगण
FormMasculine, Nominative, Plural
तथाand likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
FormAvyaya
मानुषाःhumans
मानुषाः:
Karta
TypeNoun
Rootमानुष
FormMasculine, Nominative, Plural
उरगाःserpents
उरगाः:
Karta
TypeNoun
Rootउरग
FormMasculine, Nominative, Plural
रक्षांसिrākṣasas/demons
रक्षांसि:
Karta
TypeNoun
Rootरक्षस्
FormNeuter, Nominative, Plural
वयांसिbirds
वयांसि:
Karta
TypeNoun
Rootवयस्
FormNeuter, Nominative, Plural
पशवःanimals
पशवः:
Karta
TypeNoun
Rootपशु
FormMasculine, Nominative, Plural
तथाand likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
FormAvyaya

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
D
devāḥ (gods)
P
pitṛgaṇa (ancestors/Pitṛs)
M
mānuṣāḥ (humans)
U
uragāḥ (serpents)
R
rakṣāṃsi (rākṣasas)
V
vayāṃsi (birds)
P
paśavaḥ (animals)