Previous Verse
Next Verse

Shloka 12

Mantri-Parīkṣā — Testing Ministers, Securing Counsel, and Ethical Criteria for Advisers (अध्याय ८४)

नैकमिच्छेद्‌ गणं हित्वा स्वाच्चेदन्यतरग्रह: । यस्त्वेको बहुभि: श्रेयान्‌ कामं॑ तेन गणं त्यजेत्‌,एक ओर एक व्यक्ति हो और दूसरी ओर एक समूह हो तो समूहको छोड़कर एक व्यक्तिको ग्रहण करनेकी इच्छा न करे। परंतु जो एक मनुष्य बहुत मनुष्योंकी अपेक्षा गुणोंमें श्रेष्ठ हो और इन दोनोंमेंसे एकको ही ग्रहण करना पड़े तो ऐसी परिस्थितिमें कल्याण चाहनेवाले पुरुषको उस एकके लिये समूहको त्याग देना चाहिये

naikam icched gaṇaṁ hitvā svāc ced anyataragrahaḥ | yas tv eko bahubhiḥ śreyān kāmaṁ tena gaṇaṁ tyajet ||

ଯଦି ଗୋଟିଏ ପଟେ ଗୋଟିଏ ଲୋକ ଓ ଅନ୍ୟ ପଟେ ଗୋଟିଏ ଦଳ ଥାଏ, ତେବେ ଦଳକୁ ଛାଡ଼ି ଗୋଟିଏକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଇଚ୍ଛା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। କିନ୍ତୁ ସେଇ ଗୋଟିଏ ଲୋକ ଯଦି ଅନେକଙ୍କଠାରୁ ଗୁଣରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହୁଏ ଏବଂ ଦୁଇଟି ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏକୁ ମାତ୍ର ବାଛିବା ଅନିବାର୍ୟ ହୁଏ, ତେବେ ଶ୍ରେୟ ଚାହୁଁଥିବା ପୁରୁଷ ସେଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୋଟିଏ ପାଇଁ ଦଳକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍।

not
:
TypeIndeclinable
Root
एकम्one (person/thing)
एकम्:
Karma
TypeAdjective
Rootएक
FormMasculine, Accusative, Singular
इच्छेत्should desire/choose
इच्छेत्:
TypeVerb
Rootइष्
FormOptative, 3, Singular, Parasmaipada
गणम्group, multitude
गणम्:
Apadana
TypeNoun
Rootगण
FormMasculine, Accusative, Singular
हित्वाhaving abandoned
हित्वा:
TypeVerb
Rootहा
Formक्त्वा (absolutive)
स्वात्from one's own (side)
स्वात्:
Apadana
TypePronoun/Adjective
Rootस्व
FormMasculine/Neuter, Ablative, Singular
चेत्if
चेत्:
TypeIndeclinable
Rootचेत्
अन्यतरग्रहःacceptance of either one (alternative choice)
अन्यतरग्रहः:
Karta
TypeNoun
Rootअन्यतर-ग्रह
FormMasculine, Nominative, Singular
यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
तुbut
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
एकःone (man)
एकः:
Karta
TypeAdjective
Rootएक
FormMasculine, Nominative, Singular
बहुभिःby/than many (in comparison)
बहुभिः:
Karana
TypeAdjective
Rootबहु
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
श्रेष्ठान्better, superior
श्रेष्ठान्:
Karma
TypeAdjective
Rootश्रेष्ठ
FormMasculine, Accusative, Singular
कामम्indeed, if one wishes; certainly
कामम्:
TypeIndeclinable
Rootकामम्
तेनby/for that (one)
तेन:
Karana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
गणम्the group
गणम्:
Karma
TypeNoun
Rootगण
FormMasculine, Accusative, Singular
त्यजेत्should abandon
त्यजेत्:
TypeVerb
Rootत्यज्
FormOptative, 3, Singular, Parasmaipada

भीष्म उवाच

B
Bhishma