Shloka 473
Treasury Security, Protection of Informants, and the Kalakavṛkṣīya Exemplum (Śānti Parva 83)
Devanagari script
नदी मधुरपानीया यथा राजंस्तथा भवान् | भूपाल! आप विषैले सर्पोसे घिरे हुए कुएँके समान हैं
Translation
ରାଜନ୍! ଯେପରି ମଧୁରଜଳର ନଦୀ, ସେପରି ଆପଣ। ଭୂପାଳ! ଆପଣ ବିଷଧର ସର୍ପମାନେ ଘେରିଥିବା କୂଆ ସମାନ। ରାଜନ୍! ଆପଣଙ୍କ ଅବସ୍ଥା ସେଇ ମିଠା ଜଳର ନଦୀ ପରି ହୋଇଯାଇଛି—ଯାହାର ଘାଟକୁ ପହଞ୍ଚିବା ଦୁର୍ଲଭ, ଯାହାର ଦୁଇ କୂଳ ଅତ୍ୟୁଚ୍ଚ, ଏବଂ ସେଠାରେ କରୀଳ ଝାଡ଼ ଓ ବେତ ଲତା ସବୁଦିଗରେ ଛାଇ ରହିଛି।
Word by Word
नदीa river
नदी:
Karta
TypeNoun
Rootनदी
FormFeminine, Nominative, Singular
मधुर-पानीयाhaving sweet water
मधुर-पानीया:
Karta
TypeAdjective
Rootमधुरपानीय
FormFeminine, Nominative, Singular
यथाas, just as
यथा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयथा
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
तथाso, in the same way
तथा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतथा
भवान्you (honorific)
भवान्:
Karta
TypePronoun
Rootभवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes