Previous Verse
Next Verse

Shloka 3

Rājapurohita-lakṣaṇa and Purūravas–Vāyu Saṃvāda

Varṇa, Sovereignty, and Abhaya-dāna

पुरूरवा उवाच कुतःस्विद्‌ ब्राह्मणो जातो वर्णाश्वापि कुतस्त्रय: । कस्माच्च भवति श्रेष्ठस्तन्मे व्याख्यातुमहसि,पुरूरवाने पूछा--वायुदेव! ब्राह्मणकी उत्पत्ति किससे हुई है? अन्य तीनों वर्ण भी किससे उत्पन्न हुए हैं तथा ब्राह्मण उन सबसे श्रेष्ठ क्यों है? यह मुझे स्पष्टरूपसे बतानेकी कृपा करें

purūravā uvāca kutaḥ svid brāhmaṇo jāto varṇāś cāpi kutaḥ trayaḥ | kasmāc ca bhavati śreṣṭhas tan me vyākhyātum arhasi ||

ପୁରୂରବସ କହିଲେ—“ହେ ବାୟୁଦେବ! ବ୍ରାହ୍ମଣ କେଉଁଠୁ ଜନ୍ମିଲେ? ଅନ୍ୟ ତିନି ବର୍ଣ୍ଣ କେଉଁଠୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ? ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣ କାହିଁକି ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ? ଦୟାକରି ମୋତେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରି ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରନ୍ତୁ।”

पुरूरवाPurūravas
पुरूरवा:
Karta
TypeNoun
Rootपुरूरवस्
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3, Singular
कुतःfrom where
कुतः:
Apadana
TypeIndeclinable
Rootकुतः
स्वित्indeed/ever (interrogative particle)
स्वित्:
TypeIndeclinable
Rootस्वित्
ब्राह्मणःa Brahmin
ब्राह्मणः:
Karta
TypeNoun
Rootब्राह्मण
FormMasculine, Nominative, Singular
जातःborn/arisen
जातः:
TypeVerb
Rootजन्
FormMasculine, Nominative, Singular
वर्णाःclasses/varṇas
वर्णाः:
Karta
TypeNoun
Rootवर्ण
FormMasculine, Nominative, Plural
अपिalso
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
कुतःfrom where
कुतः:
Apadana
TypeIndeclinable
Rootकुतः
त्रयःthree
त्रयः:
TypeAdjective
Rootत्रि
FormMasculine, Nominative, Plural
कस्मात्from what/why
कस्मात्:
Apadana
TypePronoun
Rootकिम्
FormMasculine/Neuter, Ablative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
भवतिbecomes/is
भवति:
TypeVerb
Rootभू
FormPresent, 3, Singular
श्रेष्ठःthe best/superior
श्रेष्ठः:
TypeAdjective
Rootश्रेष्ठ
FormMasculine, Nominative, Singular
तत्that (matter)
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
मेto me/for me
मे:
Sampradana
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormDative, Singular
व्याख्यातुम्to explain
व्याख्यातुम्:
TypeVerb
Rootव्याख्या + कृ (कृ)
अर्हसिyou ought/are able (please)
अर्हसि:
TypeVerb
Rootअर्ह्
FormPresent, 2, Singular

पुरूरवा उवाच

P
Purūravas
B
Brāhmaṇa
V
Varṇas (the four social orders)