Shloka 70
Rāma–Jāmadagnya-janma-kāraṇa and Kṣatra-kṣaya
Paraśurāma’s origins and the depletion/restoration of kṣatriya lineages
Devanagari script
ततः कालेन पृथिवी पीड्यमाना दुरात्मभि:,कालक्रमसे दुरात्मा मनुष्य अपने अत्याचारोंसे पृथ्वीको पीड़ित करने लगे। इस उलट- फेरसे पृथ्वी शीघ्र ही रसातलमें प्रवेश करने लगी; क्योंकि उस समय धर्मरक्षक क्षत्रियोंद्वारा विधिपूर्वक पृथिवीकी रक्षा नहीं की जा रही थी
Translation
ତାପରେ କାଳକ୍ରମେ ଦୁରାତ୍ମା ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର ଅତ୍ୟାଚାରରେ ପୃଥିବୀ ପୀଡିତ ହେବାକୁ ଲାଗିଲା। ଅଧର୍ମ ବଢ଼ିବାରୁ ସେ ଶୀଘ୍ର ଧ୍ୱଂସପଥକୁ ଝୁକିଲା; କାରଣ ଧର୍ମରକ୍ଷକ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ବିଧିମତ ଭାବେ ତାହାର ରକ୍ଷା କରୁନଥିଲେ।
Word by Word
ततःthen, thereafter
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततस्
कालेनby time / in course of time
कालेन:
Karana
TypeNoun
Rootकाल
FormMasculine, Instrumental, Singular
पृथिवीthe earth
पृथिवी:
Karta
TypeNoun
Rootपृथिवी
FormFeminine, Nominative, Singular
पीड्यमानाbeing oppressed/afflicted
पीड्यमाना:
Karta
TypeVerb
Rootपीड्
Formशानच् (present passive participle), Passive, Feminine, Nominative, Singular
दुरात्मभिःby evil-souled (people)
दुरात्मभिः:
Karana
TypeNoun
Rootदुरात्मन्
FormMasculine, Instrumental, Plural
Speaker
वासुदेव उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Sandhi Notes