Previous Verse
Next Verse

Shloka 46

Rāma–Jāmadagnya-janma-kāraṇa and Kṣatra-kṣaya

Paraśurāma’s origins and the depletion/restoration of kṣatriya lineages

निमित्तादवलिप्ता वै नृशंसाश्वैव सर्वदा । जमदग्निधेन्वास्ते वत्समानिन्युर्भरतर्षभ,भरतश्रेष्ठ] उस शापके ही कारण सदा क्रूरकर्म करनेवाले वे घमंडी राजकुमार एक दिन जमदग्नि मुनिकी होमधेनुके बछड़ेको चुरा ले आये

nimittād avaliptā vai nṛśaṃsāś caiva sarvadā | jamadagnidhenvās te vatsam āninyur bharatarṣabha ||

ବାସୁଦେବ କହିଲେ—ହେ ଭରତର୍ଷଭ! ନିମିତ୍ତ ଧରି ଅହଂକାରେ ମତ୍ତ ଓ ସଦା କ୍ରୂରକର୍ମରତ ସେଇ ରାଜକୁମାରମାନେ ଏକଦିନ ଜମଦଗ୍ନି ମୁନିଙ୍କ ହୋମଧେନୁର ବଛଡ଼ାକୁ ଉଠାଇ ନେଇଆସିଲେ।

निमित्तात्from/owing to a cause
निमित्तात्:
Apadana
TypeNoun
Rootनिमित्त
FormNeuter, Ablative, Singular
अवलिप्ताःarrogant, conceited
अवलिप्ताः:
Karta
TypeAdjective
Rootअवलिप्त
FormMasculine, Nominative, Plural
वैindeed, surely
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
नृशंसाःcruel, ruthless
नृशंसाः:
Karta
TypeAdjective
Rootनृशंस
FormMasculine, Nominative, Plural
इवlike, as if
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
सर्वदाalways
सर्वदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootसर्वदा
जमदग्नि-धेन्वाःof Jamadagni's cow
जमदग्नि-धेन्वाः:
Sambandha
TypeNoun
Rootजमदग्नि-धेनु
FormFeminine, Genitive, Singular
तेthey
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
वत्सम्the calf
वत्सम्:
Karma
TypeNoun
Rootवत्स
FormMasculine, Accusative, Singular
आनिन्युःthey brought (carried off)
आनिन्युः:
TypeVerb
Rootनी
FormPerfect (Liṭ), Third, Plural, Parasmaipada
भरत-ऋषभO bull among the Bharatas
भरत-ऋषभ:
Sambodhana
TypeNoun
Rootभरत-ऋषभ
FormMasculine, Vocative, Singular

वासुदेव उवाच

V
Vāsudeva (Krishna)
J
Jamadagni
P
princes (rājakumāraḥ, implied)
W
wish-fulfilling cow (homadhenu/kāmadhenu, implied by context)
C
calf (vatsa)