Shloka 3
Āścarya-kathana: Brāhmaṇa–Nāga Dialogue on Sūrya (Vivasvat) and the ‘Second Sun’ Phenomenon
संसारमें जिन लोगोंकी वासनाएँ दग्ध हो गयी हैं और जो पुण्य-पापसे रहित हो गये हैं, उन्हें परम्परासे जो गति प्राप्त होती है, उसका भी आपने वर्णन किया है ।।
janamejaya uvāca | saṃsāre yeṣāṃ vāsanā dagdhāḥ puṇya-pāpa-vivarjitāś ca, teṣāṃ paramparayā yā gatiḥ prāpyate tām api tvayā varṇitā | caturthyā caiva te gatyāṃ gacchanti puruṣottamam | ekāntinas tu puruṣā gacchanti paramaṃ padam | ye bhagavato 'nanya-bhaktāḥ sādhavaḥ puruṣāḥ, te 'niruddha-pradyumna-saṅkarṣaṇān apekṣām akṛtvā vāsudeva-saṃjñikāṃ caturthīṃ gatiṃ prāpya bhagavantaṃ puruṣottamaṃ tad-uttamaṃ paramaṃ padaṃ ca prāpnuvanti |
ସଂସାରରେ ଯାହାଙ୍କର ବାସନା ଦଗ୍ଧ ହୋଇଯାଇଛି ଏବଂ ଯେମାନେ ପୁଣ୍ୟ-ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ପରମ୍ପରାରେ ଯେ ଗତି ମିଳେ, ତାହାକୁ ମଧ୍ୟ ଆପଣ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି। ସେଇ ଚତୁର୍ଥ ଗତିଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଏକାନ୍ତୀ—ଅନନ୍ୟ ଭକ୍ତ—ସାଧୁପୁରୁଷମାନେ ଅନିରୁଦ୍ଧ, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଓ ସଙ୍କର୍ଷଣଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭର ନ ହୋଇ ‘ବାସୁଦେବ’ ସଞ୍ଜ୍ଞକ ଚତୁର୍ଥ ଗତିକୁ ପହଞ୍ଚି ଭଗବାନ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ଓ ତାଙ୍କର ପରମ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।
जनमेजय उवाच
Educational Q&A
The verse contrasts two spiritual attainments: those who have burned away desires and transcended merit and sin may reach a destination through a graded succession, while the single-minded devotee (ekāntin) reaches the supreme abode directly by attaining the ‘fourth’ destination identified with Vāsudeva—i.e., the Supreme Lord Himself.
Janamejaya, continuing his inquiry, refers to a prior explanation about the post-mortem/spiritual ‘destinations’ of liberated persons. He highlights a specific teaching: exclusive devotees do not rely on intermediary divine manifestations (Aniruddha, Pradyumna, Saṅkarṣaṇa) but attain Puruṣottama and the highest state through Vāsudeva.