Shloka 31
Prāyaścitta and Contextual Non-Culpability (प्रायश्चित्त-निमित्त-अदोषवाद)
यदि अपनी स्त्रीके विषयमें पापाचारकी आशड्का हो तो विज्ञपुरुषको रजस्वला होनेतक उनके साथ समागम नहीं करना चाहिये। रजस्वला होनेपर वे उसी प्रकार शुद्ध हो जाती हैं, जैसे राखसे माँजा हुआ बर्तन ।। पादजोच्छिष्टकांस्यं यद् गवा प्रातमथापि वा । गण्डूषोच्छिष्टमपि वा विशुध्येद् दशभिस्तु तत्,यदि काँसेका बर्तन शूद्रके द्वारा जूठा कर दिया जाय अथवा उसे गाय सूँघ ले अथवा किसीके भी कुल्ला करनेसे वह जूठा हो जाय तो वह दस वस्तुओंसे शोधन करनेपर शुद्ध होता है-
vyāsa uvāca | yadi svāṁ striyaṁ viṣaye pāpācārasya āśaṅkā syāt tarhi vijñapuruṣeṇa rajasvalā-bhāva-paryantaṁ tayā saha samāgamo na kartavyaḥ | rajasvalāyāṁ tu sā tathā śuddhā bhavati yathā bhasmanā mārjitaṁ bhājanam || pādajo'cchiṣṭa-kāṁsyaṁ yad gavā prātam athāpi vā | gaṇḍūṣocchiṣṭam api vā viśudhyed daśabhis tu tat ||
ଯଦି ନିଜ ସ୍ତ୍ରୀ ବିଷୟରେ ପାପାଚାରର ଆଶଙ୍କା ହୁଏ, ତେବେ ବିବେକୀ ପୁରୁଷ ତାହା ରଜସ୍ୱଳା ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ମଧ୍ୟ ସେଥିରେ ସମାଗମ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ରଜସ୍ରାବ ହେଲେ ସେ ଭସ୍ମରେ ଘସା ପାତ୍ର ଯେପରି ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ, ସେହିପରି ଶୁଦ୍ଧ ମନାଯାଏ। ଏବଂ ଯଦି କାଂସ୍ୟ ପାତ୍ର ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ପାଦ-ପ୍ରକ୍ଷାଳନର ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟରେ ଅଶୁଦ୍ଧ ହୋଇଯାଏ, କିମ୍ବା ଗାଈ ତାହାକୁ ଚାଟିଦିଏ, କିମ୍ବା କାହାରୋ କୁଲ୍ଲା (ଗଣ୍ଡୂଷ)ର ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟରେ ଦୂଷିତ ହୁଏ—ତେବେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଦଶ ପ୍ରକାର ଶୋଧନ-ଦ୍ରବ୍ୟରେ ଶୋଧନ କଲେ ତାହା ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ।
व्यास उवाच