Shloka 122
Śuka’s Guṇa-Transcendence and Vyāsa’s Consolation (शुकगति-वर्णनम्)
इसी प्रकार कुमारावस्थासे जवानीको और जवानीसे बुढ़ापेको वह प्राप्त होता है। इस क्रमसे उत्तरोत्तर अवस्थामें पहुँचनेपर पूर्व पूर्व अवस्थाका रूप नहीं देखनेमें आता है ।।
kalānāṁ pṛthagarthānāṁ pratibhedaḥ kṣaṇe kṣaṇe | vartate sarvabhūteṣu saukṣmyāt tu na vibhāvyate ||
ଏହିପରି କୁମାରାବସ୍ଥାରୁ ଯୌବନକୁ ଏବଂ ଯୌବନରୁ ଜରାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ; ଏହି କ୍ରମରେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଅବସ୍ଥାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ ପୂର୍ବ ଅବସ୍ଥାର ରୂପ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ। ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ପ୍ରୟୋଜନ ସାଧନକାରୀ କଳାମାନଙ୍କରେ ପ୍ରତିକ୍ଷଣ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୁଏ; କିନ୍ତୁ ତାହା ଏତେ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଯେ ସାଧାରଣତଃ ଧରା ପଡ଼େ ନାହିଁ॥
भीष्य उवाच
Educational Q&A
All beings undergo continuous, moment-by-moment transformation in their faculties and conditions; the change is real but so subtle that it escapes ordinary perception. Therefore one should not cling to a fixed identity or assume permanence in bodily or mental states.
In the Śānti Parva discourse, Bhīṣma instructs the listener in a reflective, philosophical mode, using the familiar progression from childhood to youth to old age to illustrate how change is constant even when it is not immediately visible.