Shloka 33

अव्यक्त-गुण-पुरुषविवेकः | Avyakta, Guṇas, and Discrimination of Puruṣa

Devanagari script

एवमेतां विकुर्वाण: सर्गप्रलयधर्मिणीम्‌

Transliteration

evam etāṃ vikurvāṇaḥ sarga-pralaya-dharmiṇīm, trigunamayīṃ prakṛtiṃ vikṛtya, trīṇāṃ guṇānāṃ svāmī ātmā karma-mārge ’nuraktaḥ pravṛttaś ca san, tayā prakṛtyā bhavamānaṃ pratyekaṃ triguṇātmakaṃ kāryaṃ svakam iva manyate.

Translation

ଏହିପରି ସର୍ଗ-ପ୍ରଳୟଧର୍ମିଣୀ ସେଇ ପ୍ରକୃତିକୁ ବିକୃତ କରି କରି, ତ୍ରିଗୁଣାଧିପତି ଆତ୍ମା କର୍ମମାର୍ଗରେ ଆସକ୍ତ ହୋଇ ପ୍ରବୃତ୍ତ ହୁଏ; ଏବଂ ପ୍ରକୃତିରୁ ଜନ୍ମ ନେଉଥିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ତ୍ରିଗୁଣାତ୍ମକ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ମୋହବଶେ ‘ଏହା ମୋର’ ବୋଲି ମାନେ।

Word by Word

• एवम्: thus, in this manner
• Type: Indeclinable
• Root: एवम्

• एताम्: this (her/it)
• एताम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: एतद्
• Form: Feminine, Accusative, Singular

• विकुर्वाणः: modifying, transforming
• विकुर्वाणः: Karta
• Type: Verb
• Root: वि + कृ (कृञ् करणे)
• Form: शतृ (present active participle), Masculine, Nominative, Singular

• सर्गप्रलयधर्मिणीम्: having creation and dissolution as its nature
• सर्गप्रलयधर्मिणीम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: सर्ग-प्रलय-धर्मिन्
• Form: Feminine, Accusative, Singular

Speaker

वसिष्ठ उवाच

Characters & Entities

• वसिष्ठ (Vasiṣṭha)
• आत्मा (Ātman)
• प्रकृति (Prakṛti)
• त्रिगुण (three guṇas: sattva, rajas, tamas)