Shloka 19
अव्यक्त–प्रकृति–इन्द्रियविचारः
The Unmanifest, Prakṛtis, and the Sense-Complex
मरणं जन्मनि प्रोक्ते जन्म वै मरणाश्रितम् | अविद्दान् मोक्षधर्मेषु बद्धो भ्रमति चक्रवत् । बुद्धिमार्गप्रयातस्य सुखं त्विह परत्र च
maraṇaṃ janmani prokte janma vai maraṇāśritam | avidvān mokṣadharmeṣu baddho bhramati cakravat || buddhimārgaprayātasya sukhaṃ tv iha paratra ca ||
ଜନ୍ମରେ ମୃତ୍ୟୁ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି, ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁ ଉପରେ ଜନ୍ମ ଆଶ୍ରିତ। ଯେ ମୋକ୍ଷଧର୍ମ ଜାଣେନାହିଁ ସେ ଅଜ୍ଞାନୀ ବନ୍ଧନରେ ପଡ଼ି ଚକ୍ର ପରି ଜନ୍ମ–ମୃତ୍ୟୁର ଘୂର୍ଣ୍ଣନରେ ଭ୍ରମଣ କରେ; କିନ୍ତୁ ଯେ ବୁଦ୍ଧିମାର୍ଗରେ ଚାଲେ ସେ ଇହଲୋକ ଓ ପରଲୋକ—ଦୁହିଁଠାରେ ଶ୍ରେୟ ପାଏ।
पराशर उवाच
Educational Q&A
Ignorance of mokṣa-dharma keeps a person bound to saṃsāra, endlessly revolving through birth and death; discernment (buddhi) and the liberating path bring well-being in this life and beyond.
In Śānti Parva’s instruction on liberation, the sage Parāśara teaches that birth and death are mutually implicated and that only knowledge of mokṣa-oriented dharma frees one from cyclical wandering.