Shloka 18
अव्यक्त-प्रबोधः (Awakening to the Unmanifest): The 25th and 26th Principles and Eligibility for Brahma-vidyā
Devanagari script
कर्मतो<न्यानि गोत्राणि समुत्पन्नानि पार्थिव । नामधेयानि तपसा तानि च ग्रहणं सताम्,पृथ्वीनाथ! पहले अंगिरा, कश्यप, वसिष्ठ और भृगु--ये ही चार मूल गोत्र प्रकट हुए थे। अन्य गोत्र कर्मके अनुसार पीछे उत्पन्न हुए हैं। वे गोत्र और उनके नाम उन गोत्र-प्रवर्तक महर्षियोंकी तपस्यासे ही साधु-समाजमें सुविख्यात एवं सम्मानित हुए हैं
Transliteration
karmato 'nyāni gotrāṇi samutpannāni pārthiva | nāmadheyāni tapasā tāni ca grahaṇaṃ satām ||
Translation
ପରାଶର କହିଲେ—ହେ ପାର୍ଥିବ! ଅନ୍ୟ ଗୋତ୍ରଗୁଡ଼ିକ କର୍ମ ଓ ବୃତ୍ତି ଅନୁସାରେ ପରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ସେମାନଙ୍କର ନାମ ମଧ୍ୟ ପ୍ରବର୍ତ୍ତକ ଋଷିମାନଙ୍କର ତପସ୍ୟାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇ, ସାଧୁଜନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗ୍ରହୀତ ଓ ସମ୍ମାନିତ ହେଲା।
Word by Word
कर्मतःfrom/according to deeds
कर्मतः:
Apadana
TypeNoun
Rootकर्मन्
FormNeuter, Ablative, Singular
अन्यानिother
अन्यानि:
Karta
TypeAdjective
Rootअन्य
FormNeuter, Nominative, Plural
गोत्राणिclans/lineages (gotras)
गोत्राणि:
Karta
TypeNoun
Rootगोत्र
FormNeuter, Nominative, Plural
समुत्पन्नानिarisen/produced
समुत्पन्नानि:
Karta
TypeAdjective
Rootसम्-उत्-√पद्
FormNeuter, Nominative, Plural, Past passive participle (क्त)
पार्थिवO king (earth-lord)
पार्थिव:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपार्थिव
FormMasculine, Vocative, Singular
नामधेयानिnames/appellations
नामधेयानि:
Karta
TypeNoun
Rootनामधेय
FormNeuter, Nominative, Plural
तपसाby austerity
तपसा:
Karana
TypeNoun
Rootतपस्
FormNeuter, Instrumental, Singular
तानिthose
तानि:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Nominative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
ग्रहणम्acceptance/adoption
ग्रहणम्:
Karta
TypeNoun
Rootग्रहण
FormNeuter, Nominative, Singular
सताम्of the good/virtuous
सताम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसत्
FormMasculine, Genitive, Plural
पृथ्वीनाथO lord of the earth
पृथ्वीनाथ:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपृथ्वी-नाथ
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
पराशर उवाच
Characters & Entities
P
ParāśaraP
Pārthiva (the king addressed)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes