Shloka 76
Śoka-śamana: Kṛṣṇa’s Consolation and Nārada’s Exempla to Sṛñjaya
Chapter 29
Devanagari script
अवादयतू तत्र वीणां मध्ये विश्वावसु: स्वयम् । सर्वभूतान्यमन्यन्त मम वादयतीत्ययम्,“उनके उस सुवर्णमय यूपमें जो सोनेका चषाल (घेरा) बना था, उसके ऊपर छ: हजार देवगन्धर्व नृत्य किया करते थे। वहाँ साक्षात् विश्वावसु बीचमें बैठकर सात स्वरोंके अनुसार वीणा बजाया करते थे। उस समय सब प्राणी यही समझते थे कि ये मेरे ही आगे बाजा बजा रहे हैं
Transliteration
avādayatū tatra vīṇāṃ madhye viśvāvasuḥ svayam | sarvabhūtāny amanyanta mama vādayatīty ayam ||
Translation
ବାୟୁ କହିଲେ— ସେଠାରେ ମଧ୍ୟଭାଗରେ ସ୍ୱୟଂ ବିଶ୍ୱାବସୁ ବୀଣା ବାଜାଉଥିଲେ; ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ମନେ ମନେ ଭାବୁଥିଲେ— ‘ଏହି ମୋ ପାଇଁ ହିଁ ବାଜାଉଛନ୍ତି।’
Word by Word
अवादयत्played (caused to sound)
अवादयत्:
Karta
TypeVerb
Rootवादय् (णिच्) < वद्/वाद्
Formलङ् (Imperfect), 3, singular, परस्मैपद
उindeed/and (emphatic particle)
उ:
TypeIndeclinable
Rootउ
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
वीणाम्the vīṇā (lute)
वीणाम्:
Karma
TypeNoun
Rootवीणा
Formfeminine, accusative, singular
मध्येin the middle
मध्ये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमध्य
Formneuter, locative, singular
विश्वावसु:Viśvāvasu (a Gandharva)
विश्वावसु::
Karta
TypeNoun
Rootविश्वावसु
Formmasculine, nominative, singular
स्वयम्himself
स्वयम्:
TypeIndeclinable
Rootस्वयम्
सर्वभूतानिall beings
सर्वभूतानि:
Karta
TypeNoun
Rootसर्वभूत
Formneuter, nominative, plural
अमन्यन्तthought/considered
अमन्यन्त:
TypeVerb
Rootमन्
Formलङ् (Imperfect), 3, plural, आत्मनेपद
ममfor me / of me
मम:
Sampradana
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form1, genitive, singular
वादयतिplays (is playing)
वादयति:
TypeVerb
Rootवादय् (णिच्) < वद्/वाद्
Formलट् (Present), 3, singular, परस्मैपद
इतिthus/that
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
अयम्this (person)
अयम्:
Karta
TypePronoun
Rootइदम्
Formmasculine, nominative, singular
Speaker
वायुदेव उवाच
Characters & Entities
V
Vāyu (Vāyudeva)V
ViśvāvasuV
vīṇāS
sarvabhūtāni (all beings)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes