Mahabharata — Shanti Parva, Shloka 713
Adhyāya 284: Tapas as a Corrective to Household Attachment
Parāśara’s Instruction
Devanagari script
गजेन्द्रकर्ण गोकर्ण पाणिकर्ण नमोस्तु ते । आपके कान भी सब ओरे हैं। संसारमें जो कुछ है
Translation
ଗଜେନ୍ଦ୍ରକର୍ଣ୍ଣ, ଗୋକର୍ଣ୍ଣ, ପାଣିକର୍ଣ୍ଣ—ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଆପଣଙ୍କ କାନ ସବୁ ଦିଗରେ; ସଂସାରରେ ଯାହା କିଛି ଅଛି, ସେସବୁକୁ ବ୍ୟାପି ଆପଣ ଅବସ୍ଥିତ। ଶଙ୍କୁକର୍ଣ୍ଣ, ମହାକର୍ଣ୍ଣ, କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ, ଅର୍ଗବାଲୟ, ଗଜେନ୍ଦ୍ରକର୍ଣ୍ଣ, ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ଓ ପାଣିକର୍ଣ୍ଣ—ଏହି ସାତ ପାର୍ଷଦ ଆପଣଙ୍କ ହିଁ ସ୍ୱରୂପ; ସେ ସମସ୍ତ ରୂପରେ ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ।
Word by Word
गजेन्द्रकर्णO one whose ears are like an elephant-lord’s (great-eared one)
गजेन्द्रकर्ण:
Sambodhana
TypeNoun
Rootगजेन्द्रकर्ण
FormMasculine, Vocative, Singular
गोकर्णO cow-eared one
गोकर्ण:
Sambodhana
TypeNoun
Rootगोकर्ण
FormMasculine, Vocative, Singular
पाणिकर्णO hand-eared one
पाणिकर्ण:
Sambodhana
TypeNoun
Rootपाणिकर्ण
FormMasculine, Vocative, Singular
नमःsalutation, homage
नमः:
Karta
TypeNoun
Rootनमस्
FormNeuter, Nominative, Singular
अस्तुlet it be
अस्तु:
TypeVerb
Rootअस्
FormImperative (Vidhi-lin), 3rd, Singular
तेto you
ते:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Dative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes