Shloka 126
इन्द्रेण वृत्रवधः, ब्रह्महत्याया अनुगमनम्, तथा च विभाजन-निवासविधानम्
Indra’s defeat of Vṛtra; pursuit by Brahmahatyā; allocation of her abodes
तदेतदुपशान्तेन बोद्धव्यं शुचिकर्मणा । मन और वाणीको अर्थात् मनसहित समस्त इन्द्रियोंको बुद्धिद्वारा वशमें करे
tadetadupaśāntena boddhavyaṃ śucikarmaṇā |
ଭୀଷ୍ମ କହିଲେ—ଏହି ତତ୍ତ୍ୱକୁ ସେଇ ଜାଣିବା ଉଚିତ, ଯିଏ ଅନ୍ତରେ ଶାନ୍ତ ଏବଂ ଶୁଚି ଆଚରଣରେ ଯୁକ୍ତ। ବିବେକବୁଦ୍ଧିର ‘ଚକ୍ଷୁ’ ଦ୍ୱାରା ମନ ଓ ବାକ୍ ସହିତ ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟକୁ ବଶରେ ଆଣି ଶମନ କରିବା; ପରେ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ସେଇ ବିବେକଜ୍ଞାନକୁ ମଧ୍ୟ ନିରୋଧ କରିବା; ଏବଂ ଶେଷରେ ଜୀବାତ୍ମାକୁ ପରମାତ୍ମାରେ ଲୀନ କରିବା। ଏପରି ଶୁଦ୍ଧ ଆଚାର-ବିଚାର ଯୁକ୍ତ ସାଧକ ସବୁ ଦିଗରୁ ନିବୃତ୍ତ ହୋଇ, ଶାନ୍ତଭାବରେ ଅବସ୍ଥିତ ରହି, ପରମାତ୍ମାଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ସାକ୍ଷାତ୍କାର ପାଉ।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Realization of the highest truth requires inner calm and purity of conduct: restrain mind, speech, and senses through discriminative intellect; then transcend even that discriminative activity through Self-knowledge, culminating in absorption of the individual self into the Supreme.
In the Shanti Parva’s instruction on dharma and liberation, Bhishma continues advising Yudhishthira, presenting a contemplative discipline: progressive inward withdrawal and stilling of faculties leading to direct realization of the Supreme.