Previous Verse
Next Verse

Shloka 14

Adhyāya 270 — Yudhiṣṭhira’s inquiry on saṃnyāsa; Bhīṣma on calculable time, tamas, and karma

Vṛtra–Uśanā exemplum begins

शमेन तपसा चैव भक्‍्त्या च निरुपस्कृत: । शुद्धात्मा ब्राह्मणो रात्रौ निदर्शनमपश्यत

ସେ ଶମ-ଦମ, ତପ ଓ ଭକ୍ତିଭାବରେ ସମ୍ପନ୍ନ, ଭୋଗବିରକ୍ତ ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧଚିତ୍ତ ଥିଲେ। ରାତିରେ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏମିତି ଏକ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ଦେଖିଲେ, ଯାହାରେ କୁଣ୍ଡଧାର ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ଭକ୍ତି ପ୍ରକାଶିତ ହେଲା।

शमेनby tranquility/self-control
शमेन:
Karana
TypeNoun
Rootशम
FormMasculine, Instrumental, Singular
तपसाby austerity
तपसा:
Karana
TypeNoun
Rootतपस्
FormNeuter, Instrumental, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
भक्त्याby devotion
भक्त्या:
Karana
TypeNoun
Rootभक्ति
FormFeminine, Instrumental, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
निरुपस्कृतःunadorned; without possessions/means
निरुपस्कृतः:
TypeAdjective
Rootनिरुपस्कृत
FormMasculine, Nominative, Singular
शुद्धात्माpure-souled; of purified mind
शुद्धात्मा:
TypeAdjective
Rootशुद्धात्मन्
FormMasculine, Nominative, Singular
ब्राह्मणःthe Brahmin
ब्राह्मणः:
Karta
TypeNoun
Rootब्राह्मण
FormMasculine, Nominative, Singular
रात्रौat night
रात्रौ:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरात्रि
FormFeminine, Locative, Singular
निदर्शनम्a vision; an illustration/sign
निदर्शनम्:
Karma
TypeNoun
Rootनिदर्शन
FormNeuter, Accusative, Singular
अपश्यत्saw
अपश्यत्:
TypeVerb
Rootदृश्
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada

भीष्म उवाच