Shloka 5
पापात्म-धर्मात्म-लक्षणम् तथा निर्वेदेन मोक्षमार्गः | Marks of the Sinful and the Righteous; Dispassion (Nirveda) as a Path to Liberation
चिरं स चिन्तयत्यर्थश्रिरं जाग्रच्चिरं स्वपन् । चिरं कार्याभिपत्तिं च चिरकारी तथोच्यते,वह सभी विषयोंपर बहुत देरतक विचार करता था, चिरकालतक जागता था और चिरकालतक सोता था तथा चिर-विलम्बके बाद ही कार्य पूर्ण करता था; इसलिये सब लोग उसे चिरकारी कहने लगे
ciraṃ sa cintayaty arthaśrīraṃ jāgrac ciraṃ svapan | ciraṃ kāryābhipattiṃ ca cirakārī tathocyate ||
ଭୀଷ୍ମ କହିଲେ—“ସେ ଲାଭ-ସମୃଦ୍ଧିର ବିଷୟରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲେ; ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଜାଗୁଥିଲେ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଶୁଅୁଥିଲେ; ଏବଂ ଦୀର୍ଘ ବିଳମ୍ବ ପରେ ମାତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ ସମାପ୍ତ କରୁଥିଲେ। ତେଣୁ ଲୋକେ ତାଙ୍କୁ ‘ଚିରକାରୀ’—ଦେରିରେ କରୁଥିବା—ବୋଲି କହିଲେ।”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse characterizes a person whose habitual slowness—extended thinking, wakefulness, sleep, and delayed completion of tasks—becomes a defining ethical trait, illustrating how repeated conduct turns into reputation and name.
Bhishma describes someone known for long delays in thought and action; because he completes work only after much time, people give him the epithet ‘Cirakārī’ (“late-acting”).