Shloka 173
Adhyāya 262: Śabda-brahman, Para-brahman, and the Ethics of Tyāga
Kapila–Syūmaraśmi Saṃvāda
सर्वभूतोपघातश्न॒ फलभावे च संयम: । हमने सुना है कि यदि कर्ममें किसी प्रकारकी त्रुटि हो जानेके कारण वह गुणहीन हो जाय तो भी यदि वह निष्कामभावसे किया जा रहा है तो श्रेष्ठ ही है अर्थात् वह कल्याणकारी ही होता है। निष्कामभावसे किये जानेवाले कर्ममें यदि कुत्ते आदि अपवित्र पशुओंके द्वारा स्पर्श हो जानेसे कोई बाधा भी आ जाय तथापि वह कर्म नष्ट नहीं होता
sarvabhūtopaghātaś ca phalabhāve ca saṁyamaḥ |
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଆଘାତ କରିବାରୁ ସଂଯମ ରଖିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ଫଳ-ଭାବନା (ଫଳାଶା) ଉପରେ ମଧ୍ୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରଖିବା ଦରକାର। ଆମେ ଶୁଣିଛୁ—କର୍ମରେ କିଛି ତ୍ରୁଟି ହୋଇ ତାହା ଗୁଣହୀନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଯଦି ତାହା ନିଷ୍କାମ ଭାବରେ କରାଯାଏ, ତେବେ ସେହି କର୍ମ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏବଂ କଲ୍ୟାଣକାରୀ ହୁଏ। ନିଷ୍କାମ କର୍ମରେ କୁକୁର ଆଦି ଅପବିତ୍ର ପଶୁଙ୍କ ସ୍ପର୍ଶରୁ କିଛି ବାଧା ଆସିଲେ ମଧ୍ୟ ସେହି କର୍ମ ନଷ୍ଟ ହୁଏ ନାହିଁ; ତାହାକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠତମ ମନାଯାଏ। ତେଣୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ କର୍ମରେ ଫଳାଶା ଉପରେ ସଂଯମ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ।
चुलाधार उवाच
Educational Q&A
Restrain violence toward all beings and restrain the mind from craving the fruits of action; actions done without selfish desire remain beneficial even if outwardly imperfect.
In the Shanti Parva’s didactic dialogue, Chūlādhāra instructs the listener on ethical discipline, emphasizing non-injury and detachment from results as the measure of true merit in action.