Shloka 31
महाभूत–इन्द्रिय–मनस्–बुद्धि–अन्तरात्मा विवेकः | Discrimination of Elements, Senses, Mind, Intellect, and Inner Self
ततः परं श्रेष्ठमतीव सदगुणै- रधिष्तितं त्रीनधिवृत्तिमुत्तमम् । चतुर्थमुक्तं परमाश्रमं शृणु प्रकीर्त्सममानं परमं परायणम्
tataḥ paraṁ śreṣṭham atīva sadguṇair adhiṣṭhitaṁ trīn adhivṛttim uttamam | caturtham uktaṁ paramāśramaṁ śṛṇu prakīrtsyamānaṁ paramaṁ parāyaṇam ||
ଏହାପରେ, ସଦ୍ଗୁଣରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ, ପୂର୍ବୋକ୍ତ ତିନି ଆଶ୍ରମକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ—ଯେଉଁଠାରେ ଶମ ଆଦି ଗୁଣର ଅଧିକ ବିକାଶ ହୁଏ—ସେଇ ଚତୁର୍ଥ, ପରମ ଆଶ୍ରମକୁ ଶୁଣ। ଯଦ୍ୟପି ତାହା କୁହାଯାଇଛି, ତଥାପି ମୁଁ ଏହାକୁ ପୁନଃ ବିଶେଷ ସ୍ପଷ୍ଟତାରେ ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତନ କରୁଛି; ଏହା ପରମ ଶରଣ ଓ ଅନ୍ତିମ ଲକ୍ଷ୍ୟ—ଧ୍ୟାନଦେଇ ଶୁଣ।
व्यास उवाच
Educational Q&A
The verse elevates the “fourth āśrama” as the supreme life-stage, defined by strong moral virtues and heightened inner discipline, presented as the highest refuge and ultimate human goal.
Vyāsa transitions from the earlier three āśramas to a focused exposition of the fourth, stating that although it has been mentioned, he will restate it more distinctly and asks the listener to hear attentively.