Shloka 8
Yoga-kṛtya (योककृत्य) — Vyāsa on Sense-Restraint, Obstacles, and Brahman-Realization
गुणा: सर्वस्य पूर्वस्य प्राप्तुवन्त्युत्तरोत्तरम् । तेषां यावद् यथा यच्च तत्तत् तावदगुणं स्मृतम्
guṇāḥ sarvasya pūrvasya prāptuvanty uttarottaram | teṣāṁ yāvad yathā yac ca tat tat tāvad aguṇaṁ smṛtam ||
ବ୍ୟାସ କହିଲେ—ଭୂତମାନଙ୍କର ଉତ୍ତରୋତ୍ତର ପ୍ରକାଶରେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଭୂତ ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀର ସମସ୍ତ ଗୁଣ ଧାରଣ କରେ। ଏବଂ ସେହି ଭୂତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେ ଭୂତ ଯେପରି ଯେତେ ସମୟ ରହେ, ତାହାର ଗୁଣ ମଧ୍ୟ ସେତେ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମାନାଯାଏ; ତାହାଠାରୁ ଅଧିକେ ତାହାକୁ ଗୁଣହୀନ ବୋଲି ଧରାଯାଏ।
व्यास उवाच
Educational Q&A
The verse teaches a graded, successive model of cosmology: later-produced elements inherit the qualities of earlier ones, and a quality is considered present only so long as the corresponding element persists in a given mode and duration; outside that scope it is treated as absent.
In the didactic discourse of the Śānti Parva, Vyāsa explains a philosophical account of how elemental qualities arise and persist, using the principle of successive inheritance (uttarottaram) and conditional presence (yāvat-tāvat).