Yoga-kṛtya (योककृत्य) — Vyāsa on Sense-Restraint, Obstacles, and Brahman-Realization
केचित् पुरुषकार तु प्राहु: कर्मसु मानवा: । दैवमित्यपरे विप्रा: स्वभावं भूतचिन्तका:
kecit puruṣakāraṃ tu prāhuḥ karmasu mānavāḥ | daivam ity apare viprāḥ svabhāvaṃ bhūtacintakāḥ ||
ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କେହି କେହି କର୍ମସିଦ୍ଧିରେ ପୁରୁଷକାରକୁ ହିଁ ପ୍ରଧାନ କହନ୍ତି। ଅନ୍ୟ ପଣ୍ଡିତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଦୈବକୁ ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ଶକ୍ତି କହନ୍ତି; ଏବଂ ଭୂତଚିନ୍ତକ ନାସ୍ତିକମାନେ ସ୍ୱଭାବକୁ ହିଁ କାର୍ଯ୍ୟସିଦ୍ଧିର କାରଣ ବୋଲି ମନେ କରନ୍ତି।
व्यास उवाच
The verse presents three competing explanations for the success of actions—personal effort (puruṣakāra), destiny/providence (daiva), and innate nature (svabhāva)—inviting reflection on moral responsibility and how one should attribute outcomes.
In Śānti Parva’s reflective discourse, Vyāsa introduces a philosophical debate by reporting differing viewpoints held by various groups, setting up a broader inquiry into causality, agency, and the grounds for ethical action.