Shloka 25
आत्मदर्शन-उपदेशः (Ātma-darśana Upadeśa) — Mind, Senses, and the All-pervading Self
अन्य युगोंमें शास्त्रोक्त धर्मका क्रमश: एक-एक चरण क्षीण होता जाता है और चोरी, असत्य तथा छल-कपट आदिके द्वारा अधर्मकी वृद्धि होने लगती है ।।
anye yugeṣu śāstroktasya dharmasya kramaśa ekaikaḥ pādaḥ kṣīyate, cauryānṛta-chala-kapaṭādibhiś cādharmasya vṛddhir bhavati. arogāḥ sarva-siddhārthāś catur-varṣa-śatāyuṣaḥ kṛte; tretā-yuge tv eṣāṃ pādaśo hrasate vayaḥ.
ଅନ୍ୟ ଯୁଗମାନେ ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ଧର୍ମ କ୍ରମେ କ୍ରମେ ଏକ-ଏକ ପାଦ କରି କ୍ଷୀଣ ହୁଏ; ଏବଂ ଚୋରି, ଅସତ୍ୟ, ଛଳ-କପଟ ଦ୍ୱାରା ଅଧର୍ମ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ। କୃତ (ସତ୍ୟ) ଯୁଗରେ ମନୁଷ୍ୟ ନିରୋଗ, ସମସ୍ତ ପ୍ରୟୋଜନ ସିଦ୍ଧ, ଏବଂ ଚାରିଶେ ବର୍ଷ ଆୟୁଷ୍ୟବାନ; ତ୍ରେତା ଯୁଗ ଆସିଲେ ତାଙ୍କ ଆୟୁ ଚତୁର୍ଥାଂଶ କମେ—ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଯୁଗମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି କ୍ରମେ ହ୍ରାସ ପାଏ।
व्यास उवाच
Educational Q&A
Dharma, as upheld by śāstra, weakens progressively across the yugas; as virtues decline, theft, falsehood, and deceit expand, and human wellbeing—symbolized by health and lifespan—also diminishes.
Vyāsa is instructing about the characteristics of the world-ages: in Kṛta people are healthy and long-lived, and with the advent of later yugas their lifespan reduces stepwise, alongside a rise of adharma through unethical behaviors.