Shloka 14
योग–सांख्यसमन्वयः, रथोपमा, व्यक्त–अव्यक्तविवेकः
Yoga–Sāṃkhya Synthesis, Chariot Allegory, and the Vyakta–Avyakta Distinction
वह प्रभापुञज्ज भगवान् विष्णुका एक विमान था, जो अपनी दिव्य प्रभासे तीनों लोकोंको प्रकाशित करता हुआ अनुपम जान पड़ता था। सूर्य और गरुड़ जिस आकाशशभमार्गसे चलते हैं, उसीपर वह भी चल रहा था ।।
tad vibhāpuñjaṃ bhagavad-viṣṇoḥ ekaṃ vimānaṃ divya-prabhayā trīṃl lokān prakāśayad anupamaṃ babhūva; sūrya-garuḍau yasmād ākāśa-śubhra-mārgād gacchataḥ, tasmād eva tad api gacchati. tatra abhirūpa-śobhābhiḥ apsarobhiḥ puraskṛtāṃ bṛhatīm aṃśumat-prakhyāṃ bṛhad-dhānor iva arcīṣāṃ padma-dala-sthāṃ sākṣāt padmāṃ lakṣmīṃ dadṛśatuḥ; tasyā ābharaṇāni nakṣatrāṇīva bhānti, muktā-maṇi-hārāś ca kaṇṭha-deśa-śriyaṃ vardhayanti.
ତାପରେ ସେମାନେ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଏକ ଦିବ୍ୟ ବିମାନ ଦେଖିଲେ—ପ୍ରଭାପୁଞ୍ଜ ସଦୃଶ ଅନୁପମ—ଯାହା ନିଜ ଦିବ୍ୟ ପ୍ରଭାରେ ତ୍ରିଲୋକକୁ ଆଲୋକିତ କରୁଥିବା ପରି ଲାଗୁଥିଲା। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଗରୁଡ ଯେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଆକାଶପଥରେ ଗମନ କରନ୍ତି, ସେଇ ଶୁଭ ପଥରେ ଏହା ମଧ୍ୟ ଚାଲୁଥିଲା। ସେ ବିମାନରେ ସେମାନେ କମଳଦଳ ଉପରେ ବିରାଜିତ ସାକ୍ଷାତ୍ ଶ୍ରୀଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ—ପଦ୍ମା ନାମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧା—ଦେଖିଲେ; ତାଙ୍କ ଆଗରେ ଅନେକ ପରମ ଶୋଭାମୟୀ ଅପ୍ସରାମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ଲକ୍ଷ୍ମୀଦେବୀ ମହାନ ରୂପବତୀ; କିରଣମାଳୀ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସଦୃଶ ତେଜସ୍ୱିନୀ ଏବଂ ପ୍ରଜ୍ୱଲିତ ଅଗ୍ନିଜ୍ୱାଳା ପରି ଜାଜ୍ୱଲ୍ୟମାନ ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଆଭୂଷଣ ନକ୍ଷତ୍ର ପରି ଝଲମଲ କରୁଥିଲା, ଏବଂ ମୁକ୍ତାସଦୃଶ ରତ୍ନହାର ତାଙ୍କ କଣ୍ଠ ଓ ବକ୍ଷସ୍ଥଳର ଶୋଭା ବଢ଼ାଉଥିଲା।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The passage emphasizes the overwhelming, world-illumining majesty of the divine and the auspicious presence of Lakshmi: true sovereignty and prosperity are portrayed as inseparable from divine radiance, order, and reverence, not merely from worldly power.
Bhishma describes a celestial chariot of Vishnu moving along the sky-path of Surya and Garuda; within it, Lakshmi (Padma) is seen seated on a lotus and honored by apsaras, her brilliance and ornaments depicted through vivid cosmic similes.