Shloka 103
योग–सांख्यसमन्वयः, रथोपमा, व्यक्त–अव्यक्तविवेकः
Yoga–Sāṃkhya Synthesis, Chariot Allegory, and the Vyakta–Avyakta Distinction
Devanagari script
पूर्णमण्डलमालोक्य तावुत्थायोपतस्थतु: । दोनों एकाग्रचित्त होकर प्राचीन वृत्तान्तोंकी चर्चा कर ही रहे थे कि किरणजालसे मण्डित भगवान् भास्करका उदय हुआ। सूर्यदेवका सम्पूर्ण मण्डल देख उन दोनोंने खड़े होकर उनका उपस्थान किया
Transliteration
pūrṇamaṇḍalam ālokya tāv utthāyopatasthatuḥ |
Translation
ସେ ଦୁଇଜଣ ଏକାଗ୍ରଚିତ୍ତ ହୋଇ ପ୍ରାଚୀନ ବୃତ୍ତାନ୍ତ ଆଲୋଚନା କରୁଥିବାବେଳେ, କିରଣଜାଳରେ ଶୋଭିତ ଭଗବାନ୍ ଭାସ୍କରଙ୍କ ଉଦୟ ହେଲା। ସୂର୍ୟଦେବଙ୍କ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମଣ୍ଡଳ ଦେଖି ସେମାନେ ଦୁଇଜଣ ତୁରନ୍ତ ଉଠି ଦାଁଡ଼ାଇ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ତାଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥାନ କଲେ।
Word by Word
पूर्णcomplete, full
पूर्ण:
Karma
TypeAdjective
Rootपूर्ण
FormNeuter, Accusative, Singular
मण्डलम्disk, orb
मण्डलम्:
Karma
TypeNoun
Rootमण्डल
FormNeuter, Accusative, Singular
आलोक्यhaving seen
आलोक्य:
Karma
TypeVerb
Rootआ√लोक्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral here), Non-finite
तौthose two
तौ:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Dual
उत्थायhaving risen, standing up
उत्थाय:
Karta
TypeVerb
Rootउत्√स्था
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral here), Non-finite
उपतस्थतुःthey two attended upon / worshipped
उपतस्थतुः:
Karta
TypeVerb
Rootउप√स्था
Formलिट् (Perfect), Parasmaipada, Third, Dual
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhīṣmaS
Sūrya (Bhāskara)T
the two interlocutors (tāv)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes