Shloka 653
अतीतानागतं हित्वा प्रत्युत्पन्नेन वर्तय । तुम शोकका अवसर आनेपर शोक न करो और हर्षके समय हर्षित मत होओ। भूत और भविष्यकी चिन्ता छोड़कर वर्तमान कालमें जो वस्तु उपलब्ध हो, उसीसे जीवन-निर्वाह करो
atītānāgataṃ hitvā pratyutpannena vartaya |
ଭୀଷ୍ମ କହିଲେ— ଅତୀତ ଓ ଅନାଗତକୁ ଛାଡ଼ି, ବର୍ତ୍ତମାନରେ ଯାହା ଲଭ୍ୟ, ତାହା ଅନୁସାରେ ଜୀବନ ଚାଲାଅ। ଶୋକର ସମୟ ଆସିଲେ ଶୋକ କରନି, ହର୍ଷର ସମୟ ଆସିଲେ ମଦମତ୍ତ ହେଅନି; ଭୂତ-ଭବିଷ୍ୟର ଚିନ୍ତା ତ୍ୟାଗ କରି, ବର୍ତ୍ତମାନକାଳରେ ଯାହା ମିଳେ ତାହାରେ ଜୀବନନିର୍ବାହ କର।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Abandon fixation on past and future and live by what is presently available; cultivate emotional balance so that grief and joy do not destabilize dharmic living.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs the royal listener(s) on righteous conduct and inner discipline after the war; this verse is a concise maxim urging present-centered, steady living as part of dharma.