Shloka 34
बलीन्द्रसंवादः — Kāla, Anityatā, and the Limits of Agency
Mahābhārata 12.217
Devanagari script
एतावदेतद् विज्ञानमेतदस्ति च नास्ति च । तृष्णाबद्धं जगत् सर्व चक्रवत् परिवर्तते
Translation
ଏତିକି ହିଁ ଏହି ତତ୍ତ୍ୱବିଜ୍ଞାନ—ଏହି ଜଗତ ଅଛି ମଧ୍ୟ, ନାହିଁ ମଧ୍ୟ: ବ୍ୟବହାରରେ ଅଛି, ପରମାର୍ଥରେ ନାହିଁ। ତୃଷ୍ଣାରେ ବନ୍ଧା ସମଗ୍ର ଜଗତ ଚକ୍ର ପରି ଘୁରି ଚାଲିଛି।
Word by Word
एतावत्this much, so much
एतावत्:
Karta
TypeAdjective
Rootएतावत्
FormNeuter, Nominative, Singular
एतत्this
एतत्:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormNeuter, Nominative, Singular
विज्ञानम्knowledge, discernment
विज्ञानम्:
Karta
TypeNoun
Rootविज्ञान
FormNeuter, Nominative, Singular
एतत्this
एतत्:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormNeuter, Nominative, Singular
अस्तिis, exists
अस्ति:
TypeVerb
Rootअस्
FormPresent, 3rd, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
अस्तिis, exists
अस्ति:
TypeVerb
Rootअस्
FormPresent, 3rd, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
तृष्णा-बद्धम्bound by craving
तृष्णा-बद्धम्:
TypeAdjective
Rootतृष्णा-बद्ध
FormNeuter, Nominative, Singular
जगत्world
जगत्:
Karta
TypeNoun
Rootजगत्
FormNeuter, Nominative, Singular
सर्वम्entire, all
सर्वम्:
TypeAdjective
Rootसर्व
FormNeuter, Nominative, Singular
चक्रवत्like a wheel
चक्रवत्:
TypeIndeclinable
Rootचक्रवत्
परिवर्ततेturns around, revolves
परिवर्तते:
TypeVerb
Rootपरि√वृत्
FormPresent, 3rd, Singular, Atmanepada
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes