Shloka 62
Adhyāya 199: Karma–Jñāna Causality and the Nirguṇa Brahman
Manu’s Instruction
जो झूठ बोलनेवाला है, उस मनुष्यको न इस लोकमें सुख मिलता है और न परलोकमें ही। वह अपने पूर्वजोंको भी नहीं तार सकता; फिर भविष्यमें होनेवाली संततिका उद्धार तो कर ही कैसे सकता है? ।।
yo mṛṣā-vādī sa manuṣyo na iha loke sukhaṁ labhate na ca paraloke. sa pūrvajān api na tārayituṁ śaknoti; kutaḥ punar bhaviṣyati santatiṁ tārayiṣyati? na yajñādhyayane dānaṁ niyamās tārayanti hi. yathā satyaṁ pare loke tathaiha puruṣarṣabha.
ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ—ଯେ ମଣିଷ ମିଥ୍ୟା କହେ, ସେ ନ ଏହି ଲୋକରେ ସୁଖ ପାଏ, ନ ପରଲୋକରେ। ସେ ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ତାରିପାରେ ନାହିଁ; ତେବେ ଭବିଷ୍ୟତ ସନ୍ତାନକୁ କିପରି ଉଦ୍ଧାର କରିବ? ଯଜ୍ଞ, ବେଦାଧ୍ୟୟନ, ଦାନ ଓ ନିୟମ—ଏଗୁଡ଼ିକ ନିଜେ ନିଜେ ସେପରି ତାରେ ନାହିଁ, ଯେପରି ସତ୍ୟ ତାରେ, ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ!
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
Truthfulness (satya) is portrayed as the foremost saving power: lying destroys well-being in both worlds and undermines one’s capacity to benefit ancestors or descendants, while ritual acts and disciplines without truth do not yield the same salvific force.
Within a didactic exchange in Śānti Parva, a Brahmin speaker delivers moral instruction, contrasting the spiritual consequences of falsehood with the superior, liberating efficacy of truth over ritual sacrifice, Vedic study, charity, and observances.