Shloka 16
अध्याय १७८ — प्राणवायुगतिः तथा शारीराग्निव्यवस्था
Adhyāya 178 — The courses of prāṇa-vāyu and the regulation of the bodily fire
यः कामानाप्नुयात् सर्वान् यश्चैतान् केवलांस्त्यजेत् । प्रापणात् सर्वकामानां परित्यागो विशिष्यते,जो मनुष्य अपनी समस्त कामनाओंको पा लेता है; तथा जो इन सबका केवल त्याग कर देता है--इन दोनोंके कार्योंमें समस्त कामनाओंको प्राप्त करनेकी अपेक्षा उनका त्याग ही श्रेष्ठ है
yaḥ kāmān āpnuyāt sarvān yaś caitān kevalāṁs tyajet | prāpaṇāt sarvakāmānāṁ parityāgo viśiṣyate ||
ଭୀଷ୍ମ କହିଲେ—ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ସମସ୍ତ କାମନା ପ୍ରାପ୍ତ କରେ, ଏବଂ ଯେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ତ୍ୟାଗ କରେ—ଏହି ଦୁଇ ପଥରେ, ସମସ୍ତ କାମନା ପ୍ରାପ୍ତିଠାରୁ ତାହାର ପରିତ୍ୟାଗ ହିଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଶାନ୍ତିପର୍ବର ନୀତିବଚନରେ ତୃଷ୍ଣା-ଜୟକୁ ଭୋଗ-ଲାଭଠାରୁ ଉଚ୍ଚତର ବିଜୟ ବୋଲି ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଇଛି।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Renunciation (parityāga) of desires is ethically superior to the successful fulfillment of all desires, because freedom from craving is a higher good than the enjoyment produced by craving’s objects.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on dharma and inner discipline after the war; here he contrasts two life-paths—acquiring all desired things versus abandoning desire itself—and endorses renunciation as the better course.