Shloka 16
निर्वेदोपदेशः (Nirveda-Upadeśa) — Maṅki’s Dispassion and the Limits of Wealth-Seeking
तदनन्तर! जब प्रातःकाल हुआ तब राजधर्मने ब्राह्मणके सुखका उपाय सोचकर इस प्रकार कहा--'सौम्य! इस मार्गसे जाइये, आपका कार्य सिद्ध हो जायगा। यहाँसे तीन योजन दूर जानेपर जो नगर मिलेगा, वहाँ महाबली राक्षसराज विरूपाक्ष रहते हैं, वे मेरे महान् मित्र हैं ।।
tad-anantaraṁ prātaḥkāle jāte rājadharmā brāhmaṇasya sukhopāyaṁ cintayitvā evam uvāca— “saumya, anena mārgeṇa gaccha; tava kāryaṁ siddhaṁ bhaviṣyati. ataḥ triyojana-dūre yāvat nagaraṁ prāpsyasi, tatra mahābalī rākṣasa-rājā virūpākṣaḥ vasati; sa mama mahān mitram. taṁ gaccha dvija-mukhya tvaṁ sa mad-vākya-pracoditaḥ; kāmān abhīpsitān tubhyaṁ dātā nāsty atra saṁśayaḥ.”
ତାପରେ ପ୍ରଭାତେ ରାଜା ଧର୍ମ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ କଲ୍ୟାଣର ଉପାୟ ଚିନ୍ତା କରି କହିଲେ— “ହେ ସୌମ୍ୟ, ଏହି ପଥରେ ଯାଅ; ତୋର କାର୍ଯ୍ୟ ସିଦ୍ଧ ହେବ। ଏଠାରୁ ତିନି ଯୋଜନ ଦୂରରେ ଯେ ନଗର, ସେଠାରେ ମହାବଳୀ ରାକ୍ଷସରାଜ ବିରୂପାକ୍ଷ ବସନ୍ତି; ସେ ମୋର ମହାନ ମିତ୍ର। ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଅ; ମୋର ବାକ୍ୟରେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ ସେ ତୋତେ ଇଚ୍ଛିତ ଧନ ଦେବେ ଏବଂ ତୋର ମନୋବାଞ୍ଛିତ କାମନା ପୂରଣ କରିବେ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A ruler committed to dharma actively seeks practical means to relieve a supplicant’s distress, using legitimate relationships and resources to ensure welfare; ethical governance includes responsibility for others’ well-being and reliable fulfillment of promises.
At daybreak, King Dharma directs a brahmin to travel a specific route to a nearby city, where the king’s powerful friend Virūpākṣa lives; Dharma assures the brahmin that, on his recommendation, Virūpākṣa will provide the requested wealth and fulfill the brahmin’s desires.