Shloka 11
मृत्यु-काल-प्रबोधनम् (Instruction on Mortality, Time, and Truth) — Mahābhārata, Śānti-parva 169
ददतश्न यथाशक्ति यो न तुष्यति मन्दधी: । अधीैर्यमपि यो युद्धक्ते सदा मित्र नरर्षभ
bhīṣma uvāca | dadataś ca yathāśakti yo na tuṣyati mandadhīḥ | adhīryam api yo yunkte sadā mitre naraṛṣabha ||
ଭୀଷ୍ମ କହିଲେ—ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ଯଥାଶକ୍ତି ଦିଆଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଏ ନାହିଁ, ମନ୍ଦବୁଦ୍ଧି ଅଟେ, ଏବଂ ଯେ ସଦା ମିତ୍ରତାରେ ଅଧୈର୍ୟ ଓ ଧୈର୍ୟଭଙ୍ଗ ଭରେ—ସେ ସନ୍ଧିର ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ। ସେ ବିଶ୍ୱାସକୁ କ୍ଷୟ କରେ; ନ୍ୟାୟସଙ୍ଗତ ସହାୟତା ପାଇଲେ ମଧ୍ୟ ତୃପ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ; ହିତକାମୀ ସୁହୃଦମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଅସ୍ଥିର କରେ। ତେଣୁ ତାହା ସହିତ ଓ ଯେ ସଦା ପରଦୋଷ ଖୋଜେ ତାହା ସହିତ କେବେ ସନ୍ଧି କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଏବେ ମୁଁ ସନ୍ଧିଯୋଗ୍ୟ ପୁରୁଷମାନଙ୍କୁ କହୁଛି—ଶୁଣ।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Do not form alliances with people who are chronically dissatisfied even when treated fairly and who destabilize friendships by fostering impatience and distrust; such dispositions undermine dharma and practical security.
In the Shanti Parva’s instruction on statecraft and conduct, Bhishma advises the listener about whom one should not make a pact with, warning against unreliable, discontented, and friendship-corrupting individuals, and then transitions to describing those fit for alliance.