Shloka 64
बक-गौतमाख्यानम् / The Baka–Gautama Account
On Gratitude and Friendship Ethics
Devanagari script
रौद्रं रूपमथोत्क्षिप्प चक्रे रूपं शिवं शिव: । दानवोंका वध करके जगतमें धर्मकी प्रधानता स्थापित करनेके पश्चात् भगवान् रुद्रदेवने उस रौद्ररूपको त्याग दिया। फिर वे कल्याणकारी शिव अपने मड़लमय रूपसे सुशोभित होने लगे || ६३ ई ।।
Translation
ତାପରେ ଶିବ ତାଙ୍କର ରୌଦ୍ର ରୂପକୁ ତ୍ୟାଗ କରି କଲ୍ୟାଣକାରୀ ଶିବରୂପ ଧାରଣ କଲେ। ଦାନବବଧ କରି ଜଗତରେ ଧର୍ମର ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ସ୍ଥାପନ କରିବା ପରେ ଭଗବାନ ରୁଦ୍ରଦେବ ସେ ଉଗ୍ର ରୂପକୁ ଛାଡ଼ି, ପୁନର୍ବାର ସୌମ୍ୟ ମଙ୍ଗଳମୟ ସ୍ୱରୂପରେ ଶୋଭିତ ହେଲେ।
Word by Word
रौद्रम्fierce
रौद्रम्:
Karma
TypeAdjective
Rootरौद्र
FormNeuter, Accusative, Singular
रूपम्form
रूपम्:
Karma
TypeNoun
Rootरूप
FormNeuter, Accusative, Singular
अथthen/now
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
उत्क्षिप्यhaving lifted/raised
उत्क्षिप्य:
TypeVerb
Rootउत्-क्षिप्
Formल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral for gerund), prior action
चक्रेmade/assumed
चक्रे:
TypeVerb
Rootकृ
Formलिट् (Perfect), Ātmanepada, Third, Singular
रूपम्form
रूपम्:
Karma
TypeNoun
Rootरूप
FormNeuter, Accusative, Singular
शिवम्auspicious/benign
शिवम्:
Karma
TypeAdjective
Rootशिव
FormNeuter, Accusative, Singular
शिवःŚiva
शिवः:
Karta
TypeNoun
Rootशिव
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes