Previous Verse
Next Verse

Shloka 24

बक-गौतमाख्यानम् / The Baka–Gautama Account

On Gratitude and Friendship Ethics

ऋषयो वालखिलल्‍्याश्षु प्रभासा: सिकतास्तथा । घृतपा: सोमवायव्या वैश्वानरमरीचिपा:

ṛṣayo vālakhilyāś ca prabhāsāḥ sikatās tathā | ghṛtapāḥ somavāyavyā vaiśvānaramarīcipāḥ ||

ଭୀଷ୍ମ କହିଲେ—ବାଲଖିଲ୍ୟ, ପ୍ରଭାସ ଓ ସିକତ ନାମକ ଋଷିଗଣ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ; ଘୃତପ, ସୋମପ, ବାୟବ୍ୟ, ବୈଶ୍ୱାନରପ ଓ ମରୀଚିପ ମଧ୍ୟ। ଏ ସମସ୍ତ ମହାତପସ୍ବୀ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ବିଧାନ ଅନୁସାରେ, ନିଜ-ନିଜ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ସନାତନ ଧର୍ମ ପାଳନ କଲେ।

ऋषयःsages
ऋषयः:
Karta
TypeNoun
Rootऋषि
FormMasculine, Nominative, Plural
वालखिल्याःthe Vālakhilya sages
वालखिल्याः:
Karta
TypeNoun
Rootवालखिल्य
FormMasculine, Nominative, Plural
प्रभासाःthe Prabhāsa sages
प्रभासाः:
Karta
TypeNoun
Rootप्रभास
FormMasculine, Nominative, Plural
सिकताःthe Sikatā sages
सिकताः:
Karta
TypeNoun
Rootसिकत
FormMasculine, Nominative, Plural
तथाand also
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
घृतपाःghee-drinkers
घृतपाः:
Karta
TypeNoun
Rootघृतप
FormMasculine, Nominative, Plural
सोमवायव्याःSoma-drinkers and air-drinkers
सोमवायव्याः:
Karta
TypeNoun
Rootसोमवायव्य
FormMasculine, Nominative, Plural
वैश्वानरमरीचिपाःVaiśvānara-(fire)-drinkers and ray-drinkers
वैश्वानरमरीचिपाः:
Karta
TypeNoun
Rootवैश्वानरमरीचिप
FormMasculine, Nominative, Plural

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
V
Vālakhilya sages
P
Prabhāsa sages (group)
S
Sikatā sages (group)
G
Ghṛtapāḥ (ghee-subsisting ascetics)
S
Somapāḥ (Soma-subsisting ascetics)
V
Vāyavyāḥ (air-subsisting ascetics)
M
Marīcipāḥ (sunbeam-subsisting ascetics)
V
Vaiśvānara (universal fire/Agni principle)
B
Brahmā

Educational Q&A

The verse highlights that diverse ascetic disciplines—symbolized by different modes of subsistence (ghee, Soma, air, fire-principle, sunbeams)—can all be valid when aligned with Brahmā’s ordinance and directed toward the observance of sanātana-dharma, the enduring moral-cosmic order.

In Bhīṣma’s discourse in the Śānti Parva, he enumerates various classes of sages and austerity-practitioners, presenting them as exemplars who, under Brahmā’s command, uphold eternal dharma through their respective forms of tapas and disciplined living.