Shloka 3
अध्याय १५२: लोभः पापस्य मूलम् — Greed as the Root of Wrongdoing
Devanagari script
प्राप्प घोरं भयं नूनं मया वैवस्वतादपि,“निश्चय ही मुझे यमराजसे भी घोर भय प्राप्त होनेवाला है, यह बात मेरे हृदयमें काँटेकी भाँति चुभ रही है। अपने हृदयसे इसको निकाले बिना मैं कैसे जीवित रह सकूँगा? अतः शौनकजी! आप समस्त क्रोधका त्याग करके मुझे उद्धारका कोई उपाय बताइये
Translation
ନିଶ୍ଚୟ ମୋତେ ବୈବସ୍ୱତ ଯମଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଘୋର ଭୟ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ—ଏହି ଶଙ୍କା ମୋ ହୃଦୟରେ ଶୂଳ ପରି ଗୁଚ୍ଛୁଛି। ଏହାକୁ ହୃଦୟରୁ ଉପାଡ଼ି ନ ଫେଲିଲେ ମୁଁ କିପରି ବଞ୍ଚିବି? ତେଣୁ, ହେ ଶୌନକ! ସମସ୍ତ କ୍ରୋଧ ତ୍ୟାଗ କରି ମୋ ଉଦ୍ଧାରର କିଛି ଉପାୟ କହନ୍ତୁ।
Word by Word
प्राप्पhas obtained / has come upon
प्राप्प:
TypeVerb
Rootप्राप् (√आप् + प्र)
FormPerfect (लिट्), 3, Singular, Parasmaipada
घोरम्terrible
घोरम्:
Karma
TypeAdjective
Rootघोर
FormNeuter, Accusative, Singular
भयम्fear
भयम्:
Karma
TypeNoun
Rootभय
FormNeuter, Accusative, Singular
नूनम्surely / indeed
नूनम्:
TypeIndeclinable
Rootनूनम्
मयाby me / for me
मया:
Karana
TypePronoun
Rootअहम्
FormCommon, Instrumental, Singular
वैवस्वतात्from Vaivasvata (Yama)
वैवस्वतात्:
Apadana
TypeNoun (proper epithet)
Rootवैवस्वत
FormMasculine, Ablative, Singular
अपिeven / also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes