Previous Verse
Next Verse

Shloka 3

Gṛdhra–Jambuka Saṃvāda (Dialogue of the Vulture and the Jackal) — On Grief, Kāla, and Resolve

'प्रियतम! आपने कभी मेरा अप्रिय किया हो, इसका मुझे स्मरण नहीं है। सारी स्त्रियाँ अनेक पुत्रोंसे युक्त होनेपर भी पतिहीन होनेपर शोकमें डूब जाती हैं ।। शोच्या भवति बन्धूनां पतिहीना तपस्विनी । लालिताहं त्वया नित्यं बहुमानाच्च पूजिता,“पतिहीन तपस्विनी नारी अपने भाई-बन्धुओंके लिये भी शोचनीय बन जाती है। आपने सदा ही मेरा लाड-प्यार किया और बड़े सम्मानके साथ मुझे आदरपूर्वक रक्‍्खा

priyatama! āpane kadācid mama apriyaṃ kṛtaṃ syāt, iti me smaraṇaṃ na asti. sarvāḥ striyaḥ aneka-putra-yuktā api pati-hīnāḥ satyaḥ śoke nimagnā bhavanti. śocyā bhavati bandhūnāṃ pati-hīnā tapasvinī. lālitāhaṃ tvayā nityaṃ bahu-mānāc ca pūjitā.

ଭୀଷ୍ମ କହିଲେ— ପ୍ରିୟତମେ! ତୁମେ କେବେ ମୋର ଅପ୍ରିୟ କରିଛ—ଏହା ମୋତେ ସ୍ମରଣ ନାହିଁ। ଅନେକ ପୁଅ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପତିହୀନା ସ୍ତ୍ରୀ ଶୋକରେ ଡୁବିଯାଏ। ପତିହୀନା ତପସ୍ୱିନୀ ନାରୀ ନିଜ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଶୋଚନୀୟ ହୋଇଯାଏ। ତୁମେ ସଦା ସ୍ନେହରେ ମୋତେ ଲାଡ଼ କରିଛ; ଗଭୀର ସମ୍ମାନରେ ପୂଜି, ଯଥୋଚିତ ଆଦରରେ ରଖିଛ।

शोच्याpitiable, to be lamented
शोच्या:
Karta
TypeAdjective
Rootशोच्य
FormFeminine, Nominative, Singular
भवतिbecomes
भवति:
TypeVerb
Rootभू
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
बन्धूनाम्of (her) kinsmen/relatives
बन्धूनाम्:
TypeNoun
Rootबन्धु
FormMasculine, Genitive, Plural
पतिहीनाhusbandless
पतिहीना:
Karta
TypeAdjective
Rootपति-हीन
FormFeminine, Nominative, Singular
तपस्विनीascetic woman
तपस्विनी:
Karta
TypeNoun
Rootतपस्विन्
FormFeminine, Nominative, Singular
लालिताहम्I (f.) have been cherished/caressed
लालिताहम्:
TypeVerb
Rootलालित (लल्/लल्-धातु से कृदन्त)
FormPerfect passive participle (PPP), Singular, Feminine, Nominative
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअहम्
FormNominative, Singular
त्वयाby you
त्वया:
Karana
TypePronoun
Rootत्वद्
FormInstrumental, Singular
नित्यम्always
नित्यम्:
TypeIndeclinable
Rootनित्य
बहुमानात्out of respect / from esteem
बहुमानात्:
Apadana
TypeNoun
Rootबहुमान
FormMasculine, Ablative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
पूजिताhonored, revered
पूजिता:
TypeVerb
Rootपूजित (पूज्-धातु से कृदन्त)
FormPerfect passive participle (PPP), Singular, Feminine, Nominative

भीष्म उवाच

B
Bhishma