Dasyu-maryādā and Buddhi-guided Rāja-nīti (दस्युमर्यादा तथा बुद्धिप्रधान-राजनीति)
ब्रह्मदत्तने कहा--पूजनी! काल ही समस्त कार्य करता है तथा कालके ही प्रभावसे भाँति-भाँतिकी क्रियाएँ आरम्भ होती हैं। इसमें कौन किसका अपराध करता है? ।।
brahmadatta uvāca—pūjanīye! kāla eva samastāni kāryāṇi karoti, kālasyaiva prabhāvena nānāvidhāḥ kriyāḥ pravartante. atra kaḥ kasya aparādhyati? tulyam cobhe pravartete maraṇaṁ janma caiva ha; kālenaiva ca kāryete, tadan-nimittaṁ na jīvati.
ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତ କହିଲେ—ପୂଜନୀୟେ! କାଳ ହିଁ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ, ଏବଂ କାଳର ପ୍ରଭାବରୁ ନାନା ପ୍ରକାର କ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ତେବେ ଏଠାରେ କିଏ କାହାର ଅପରାଧ କରେ? ଜନ୍ମ ଓ ମୃତ୍ୟୁ—ଏ ଦୁଇଟି ସମାନ ଭାବେ ସହସହ ଚାଲିଥାଏ; କାଳ ହିଁ ସେମାନଙ୍କୁ ଘଟାଏ। ତେଣୁ ପ୍ରାଣୀ କାଳର ବିଧାନ ବିରୋଧରେ ଜୀବିତ ରହିପାରେ ନାହିଁ।
ब्रह्मदत्त उवाच