Shloka 37
Dasyu-maryādā and Buddhi-guided Rāja-nīti (दस्युमर्यादा तथा बुद्धिप्रधान-राजनीति)
ब्रह्मदत्त तवाच कृतस्य चैव कर्तुश्न सख्यं संधीयते पुनः । वैरस्योपशमो दृष्ट: पापं नोपाश्लुते पुन:
brahmadatta uvāca—kṛtasya caiva kartuś ca sakhyaṃ sandhīyate punaḥ | vairasyopaśamo dṛṣṭaḥ pāpaṃ nopāśnute punaḥ ||
ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତ କହିଲେ—ପୂଜନୀ! ଯେ ଅନ୍ୟାୟ ସହିଛି ଓ ଯେ ଅନ୍ୟାୟ କରିଛି, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପୁନଃ ସଖ୍ୟ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇପାରେ। ଦେଖାଯାଏ ଯେ ପ୍ରତିଶୋଧ ହୋଇଗଲେ ବୈର ଶାନ୍ତ ହୁଏ ଏବଂ ଅପରାଧୀକୁ ସେହି ପାପର ଭାର ପୁନଃ ବହିବାକୁ ପଡ଼େ ନାହିଁ; ତେଣୁ ଅପରାଧୀ ଓ ସହିଥିବା ଲୋକଙ୍କର ପୁନର୍ମିଳନ ସମ୍ଭବ।
ब्रह्मदत्त उवाच
Educational Q&A
The verse argues that hostility can subside after retaliation, making renewed friendship possible between offender and victim; it frames retaliation as a mechanism that ‘settles’ enmity and ends further moral liability being pressed upon the wrongdoer.
Brahmadatta is presenting a moral-psychological observation in a discourse on conduct: he claims that once vengeance has been taken, the heat of enmity cools and reconciliation between the parties can be re-established.