Previous Verse
Next Verse

Shloka 11

Sandhi–Vigraha in Āpada: The Mouse and the Cat (सन्धिविग्रहापदि—मूषकमार्जारसंवादः)

दस्यव ऊचु: मुहूर्तदेशकालज्ञ: प्राज्ञ: शूरो दृढब्रतः । ग्रामणीर्भव नो मुख्य: सर्वेषामेव सम्मत:

dasyava ūcuḥ: muhūrtadeśakālajñaḥ prājñaḥ śūro dṛḍhavrataḥ | grāmaṇīr bhava no mukhyaḥ sarveṣām eva sammataḥ ||

ଦସ୍ୟୁମାନେ କହିଲେ—ତୁମେ ଦେଶ, କାଳ ଓ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଜାଣୁଥିବା, ପ୍ରାଜ୍ଞ, ଶୂର ଓ ଦୃଢ଼ବ୍ରତ। ତେଣୁ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ସମ୍ମତିରେ ତୁମେ ଆମର ମୁଖ୍ୟ ସର୍ଦ୍ଦାର ହେଅ।

दस्यवःrobbers/bandits
दस्यवः:
Karta
TypeNoun
Rootदस्यु
FormMasculine, Nominative, Plural
ऊचुःsaid
ऊचुः:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Paroksha-bhuta), 3rd, Plural, Parasmaipada
मुहूर्तदेशकालज्ञःknower of the proper moment, place, and time
मुहूर्तदेशकालज्ञः:
TypeAdjective
Rootमुहूर्तदेशकालज्ञ
FormMasculine, Nominative, Singular
प्राज्ञःwise, intelligent
प्राज्ञः:
TypeAdjective
Rootप्राज्ञ
FormMasculine, Nominative, Singular
शूरःbrave, heroic
शूरः:
TypeAdjective
Rootशूर
FormMasculine, Nominative, Singular
दृढव्रतःfirm in vow, steadfast
दृढव्रतः:
TypeAdjective
Rootदृढव्रत
FormMasculine, Nominative, Singular
ग्रामणीःleader, chief
ग्रामणीः:
Karta
TypeNoun
Rootग्रामणी
FormMasculine, Nominative, Singular
भवbe (become)
भव:
TypeVerb
Rootभू
FormImperative, 2nd, Singular, Parasmaipada
नःof us / our
नः:
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Genitive, Plural
मुख्यःprincipal, foremost
मुख्यः:
TypeAdjective
Rootमुख्य
FormMasculine, Nominative, Singular
सर्वेषाम्of all
सर्वेषाम्:
TypePronoun
Rootसर्व
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
एवindeed, certainly
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
सम्मतःapproved, agreed upon
सम्मतः:
TypeAdjective
Rootसम् + मन्
FormMasculine, Nominative, Singular

भीष्म उवाच

D
dasyavaḥ (bandits/robbers)
G
grāmaṇī (chief/leader—role)