Gaṇānāṃ Vṛttiḥ — On the Sustenance and Cohesion of Assemblies
Gaṇa-nīti
जो सामूहिक बल और पुरुषार्थसे सम्पन्न हैं, उन्हें अनायास ही सब प्रकारके अभीष्ट पदार्थोंकी प्राप्ति हो जाती है। संघबद्ध होकर जीवन-निर्वाह करनेवाले लोगोंके साथ संघसे बाहरके लोग भी मैत्री स्थापित करते हैं ।।
bhīṣma uvāca | jñānavṛddhāḥ praśaṃsanti śuśrūṣantaḥ parasparam | vinivṛttābhisandhānāḥ sukham edhanti sarvaśaḥ ||
ଭୀଷ୍ମ କହିଲେ— ଜ୍ଞାନବୃଦ୍ଧ ଓ ଅନୁଭବୀମାନେ ଏମିତି ଲୋକଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି—ଯେମାନେ ପରସ୍ପର ସେବା କରନ୍ତି, ଠକେଇର କୁଚକ୍ରରୁ ମୁକ୍ତ ରହନ୍ତି, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ସୁଖରେ ସମୃଦ୍ଧି ଲାଭ କରନ୍ତି। ଯେଉଁମାନଙ୍କଠାରେ ସାମୂହିକ ବଳ ଓ ପୁରୁଷାର୍ଥ ରହେ, ସେମାନେ ଅନାୟାସେ ଅଭୀଷ୍ଟ ବସ୍ତୁ ପାଆନ୍ତି। ସଂଘବଦ୍ଧ ଜୀବନ ଯାପନକାରୀଙ୍କ ସହ ସଂଘବାହ୍ୟ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ମୈତ୍ରୀ ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି। ଯେଉଁଠି ପରସ୍ପର ସେବା ଓ ଅବିଶ୍ୱାସର ଅଭାବ, ସେଠି ସ୍ଥିରତା, ଭରସା ଓ କଲ୍ୟାଣ ସ୍ୱତଃସିଦ୍ଧ।
भीष्म उवाच
A community flourishes when its members serve one another and abandon deceitful intentions; wise elders praise such mutual trust as the basis of stable prosperity.
In the Shanti Parva, Bhishma instructs on righteous governance and social well-being; here he highlights how collective life grounded in mutual service and freedom from intrigue leads to happiness and growth.