Shloka 25
Duryodhana-patana-anuśocana
The Fall of Duryodhana and the Contest of Restraint
Devanagari script
आधुन्वन्तो गदे घोरे चन्दनागरुरूषिते । वैरस्यान्तं परीप्सन्तौ रणे क्रुद्धाविवान्तकौ,वैरका अन्त करनेकी इच्छावाले वे दोनों वीर रणभूमिमें चन्दन और अगुरुसे चर्चित भयंकर गदाएँ घुमाते हुए कुपित कालके समान प्रतीत होते थे
Transliteration
ādhunvantau gade ghore candanāgarurūṣite | vairasyāntaṃ parīpsantau raṇe kruddhāv ivāntakau ||
Translation
ବୈରର ଅନ୍ତ କରିବା ଇଚ୍ଛାରେ ସେ ଦୁଇ ବୀର ରଣଭୂମିରେ ଚନ୍ଦନ ଓ ଅଗୁରୁ ଲେପିତ ଭୟଙ୍କର ଗଦା ଘୁମାଉଥିଲେ; କ୍ରୁଦ୍ଧ କାଳ ପରି ଦିଶୁଥିଲେ।
Word by Word
आधुन्वन्तौshaking/whirling
आधुन्वन्तौ:
Karta
TypeVerb
Rootधुन्वत् (धू धातु)
Formशतृ (वर्तमान कृदन्त), Masculine, Nominative, Dual
गदेmaces
गदे:
Karma
TypeNoun
Rootगदा
FormFeminine, Accusative, Dual
घोरेterrible
घोरे:
Karma
TypeAdjective
Rootघोर
FormFeminine, Accusative, Dual
चन्दनागरुरूषितेscented/imbued with sandal and agaru
चन्दनागरुरूषिते:
Karma
TypeAdjective
Rootचन्दन + अगुरु + ऊषित
Formक्त (भूतकृदन्त) from वस्/उष् (to dwell/be perfumed), used adjectivally, Feminine, Accusative, Dual
वैरस्यof enmity
वैरस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootवैर
FormNeuter, Genitive, Singular
अन्तम्end
अन्तम्:
Karma
TypeNoun
Rootअन्त
FormMasculine, Accusative, Singular
परीप्सन्तौdesiring to obtain/bring about
परीप्सन्तौ:
Karta
TypeVerb
Rootपरीप्सत् (आप् धातु, desiderative: ईप्स्)
Formशतृ (वर्तमान कृदन्त), Masculine, Nominative, Dual
रणेin battle
रणे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरण
FormMasculine, Locative, Singular
क्रुद्धौenraged
क्रुद्धौ:
Karta
TypeAdjective
Rootक्रुद्ध (कृध् धातु, क्त)
Formक्त (भूतकृदन्त), Masculine, Nominative, Dual
इवlike/as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
अन्तकौtwo Deaths (Yama-like)
अन्तकौ:
Karta
TypeNoun
Rootअन्तक
FormMasculine, Nominative, Dual
Speaker
वायुदेव उवाच
Characters & Entities
V
Vāyudeva (speaker)G
gadā (mace)C
candana (sandalwood)A
aguru (aloewood/perfume)A
Antaka (Death/Yama as a simile)R
raṇa (battlefield)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes