Previous Verse
Next Verse

Shloka 45

Vāg-yuddha and Nimitta-darśana before the Gadāyuddha

Verbal Duel and Omens

केकयै: सृग्जयैर्दप्तं पञ्चालैश्व महात्मभि: । राजन्‌! तदनन्तर दुर्योधनने अमितपराक्रमी बलराम, महात्मा श्रीकृष्ण, महामनस्वी पांचाल, संजय, केकयगण तथा अपने भाइयोंके साथ खड़े हुए अभिमानी युधिष्ठिरसे इस प्रकार गर्वयुक्त वचन कहा-- ।। ४३-४४ $ ।। इदं व्यवसितं युद्ध मम भीमस्य चोभयो:

kekayaiḥ sṛñjayair daptaṃ pañcālaiś ca mahātmabhiḥ | rājan tad-anantaraṃ duryodhanena amitaparākramī balarāmaḥ mahātmā śrīkṛṣṇaḥ mahāmanasvī pāñcālaḥ sañjayaḥ kekayagaṇaḥ tathā svabhrātṛbhiḥ saha tiṣṭhataḥ abhīmāninā yudhiṣṭhirena etad-vidhaṃ garvayuktaṃ vacanaṃ uktam || idaṃ vyavasitaṃ yuddhaṃ mama bhīmasya cobhayoḥ ||

ସଞ୍ଜୟ କହିଲେ—ହେ ରାଜନ୍! କେକୟ, ସୃଞ୍ଜୟ ଓ ମହାତ୍ମା ପାଞ୍ଚାଳମାନେ ଯୁଦ୍ଧୋତ୍ସାହରେ ଦୀପ୍ତ ହେବା ପରେ, ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଦେଖିଲା—ଅଭିମାନୀ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଅମିତପରାକ୍ରମୀ ବଳରାମ, ମହାତ୍ମା ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ, ଉଚ୍ଚମନସ୍କ ପାଞ୍ଚାଳ ନାୟକ, ସଞ୍ଜୟ, କେକୟଗଣ ଓ ନିଜ ଭାଇମାନଙ୍କ ସହିତ ଦଣ୍ଡାୟମାନ। ତେବେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଗର୍ବଭରା କଥା କହିଲା—“ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ମୋ ଓ ଭୀମଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ—ଆମ ଉଭୟଙ୍କ ପାଇଁ—ଦୃଢ଼ଭାବେ ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇଛି।”

idamthis
idam:
Karta
TypePronoun
Rootidam
Formneuter, nominative, singular
vyavasitamresolved/decided
vyavasitam:
Karta
TypeAdjective
Rootvyavasita
Formneuter, nominative, singular
yuddhamwar/battle
yuddham:
Karta
TypeNoun
Rootyuddha
Formneuter, nominative, singular
mamaof me/my
mama:
Adhikarana
TypePronoun
Rootasmad
Formgenitive, singular
bhīmasyaof Bhīma
bhīmasya:
Adhikarana
TypeNoun
Rootbhīma
Formmasculine, genitive, singular
caand
ca:
TypeIndeclinable
Rootca
ubhayosof both (of us two)
ubhayos:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootubhaya
Formmasculine/neuter, genitive, dual

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Dhṛtarāṣṭra
K
Kekayas
S
Sṛñjayas
P
Pāñcālas
D
Duryodhana
B
Balarāma
Ś
Śrī Kṛṣṇa
Y
Yudhiṣṭhira
B
Bhīma