Shloka 3
Vṛddha-kanyā-carita and Balarāma’s Kurukṣetra Inquiry (वृद्धकन्या-चरितम् / कुरुक्षेत्रफल-प्रश्नः)
Devanagari script
तत्र द्वादशवार्षिक्यामनावृष्ट्यां द्विजोत्तमान् | वेदानध्यापयामास पुरा सारस्वतो मुनि:,प्राचीनकालमें जब बारह वर्षोंतक अनावृष्टि हो गयी थी, सारस्वत मुनिने वहीं उत्तम ब्राह्मणोंको वेदाध्ययन कराया था
Transliteration
tatra dvādaśavārṣikyām anāvṛṣṭyāṁ dvijottamān | vedān adhyāpayām āsa purā sārasvato muniḥ ||
Translation
ପୁରାତନ କାଳରେ ସେଠାରେ ବାରୋ ବର୍ଷ ଅନାବୃଷ୍ଟି ହେବାବେଳେ ସାରସ୍ୱତ ମୁନି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନ କରାଇଥିଲେ।
Word by Word
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
द्वादशवार्षिक्याम्in the twelve-year (period)
द्वादशवार्षिक्याम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootद्वादशवार्षिकी
FormFeminine, Locative, Singular
अनावृष्ट्याम्in the drought / in the absence of rain
अनावृष्ट्याम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअनावृष्टि
FormFeminine, Locative, Singular
द्विजोत्तमान्the best Brahmins
द्विजोत्तमान्:
Karma
TypeNoun
Rootद्विजोत्तम
FormMasculine, Accusative, Plural
वेदान्the Vedas
वेदान्:
Karma
TypeNoun
Rootवेद
FormMasculine, Accusative, Plural
अध्यापयामासtaught / caused to study
अध्यापयामास:
TypeVerb
Rootअधि-√इ (अध्यापयति)
FormPerfect (Paroksha), Third, Singular
पुराformerly / in ancient times
पुरा:
TypeIndeclinable
Rootपुरा
सारस्वतःSarasvata (descendant of Sarasvatī / named Sarasvata)
सारस्वतः:
Karta
TypeAdjective
Rootसारस्वत
FormMasculine, Nominative, Singular
मुनिःthe sage
मुनिः:
Karta
TypeNoun
Rootमुनि
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaS
Sārasvata MuniD
dvijottamāḥ (excellent Brahmins)V
VedasA
anāvṛṣṭi (twelve-year drought)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes