Shloka 233
Sārasvata–Dadhīca Upākhyāna at Sarasvatī Tīrtha
Balarāma’s Pilgrimage Context
मया दृष्ट: समुद्रे च आश्रमे च कथं त्वयम् । राजेन्द्र! जैगीषव्यकी तपस्याका वह योगजनित प्रभाव देखकर ये मुनिश्रेष्ठ देवल फिर सोचने लगे--“मैंने इन्हें अभी-अभी समुद्रतटपर देखा है, फिर ये आश्रममें कैसे उपस्थित हैं?
mayā dṛṣṭaḥ samudre ca āśrame ca kathaṃ tvayam | rājendra jaigīṣavyakī tapasā kā va yogajanitaḥ prabhāvaḥ ||
ବୈଶମ୍ପାୟନ କହିଲେ—“ରାଜେନ୍ଦ୍ର! ମୁଁ ତୁମକୁ ସମୁଦ୍ରତଟରେ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଛି, ଆଶ୍ରମରେ ମଧ୍ୟ—ଏହା କିପରି? ଜୈଗୀଷବ୍ୟଙ୍କ ତପସ୍ୟା ଓ ଯୋଗଜନିତ ଏହି କେମିତି ଅସାଧାରଣ ପ୍ରଭାବ?” ଏହି ଯୋଗମହିମା ଦେଖି ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବଳ ବିସ୍ମୟରେ ଭାବିଲେ—“ଏମାତ୍ରେ ସମୁଦ୍ରକୂଳେ ଦେଖିଥିଲି; ତେବେ ଆଶ୍ରମରେ କିପରି?”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage highlights the extraordinary efficacy (prabhāva) of tapas and yoga: disciplined ascetic practice can yield siddhis that transcend ordinary limitations of place, prompting humility and reverent inquiry even among great sages.
A sage (Devala) is astonished because he has just seen Jaigīṣavya at the seashore, yet the same person appears in the hermitage. Vaiśampāyana reports this wonder and frames it as a yogic effect produced by austerity and yoga.