Shloka 12
Sārasvata–Dadhīca Upākhyāna at Sarasvatī Tīrtha
Balarāma’s Pilgrimage Context
ऋषिदृष्टेन विधिना समा बह्दी: समाहित: । भारत! संन्यासीके रूपमें वहाँ आये हुए महामुनि जैगीषव्यको देखकर देवल उनके प्रति अत्यन्त गौरव और महान् प्रेम प्रकट करते तथा यथाशक्ति शास्त्रीय विधिसे एकाग्रचित्त हो उनका पूजन (आदर-सत्कार) किया करते थे। बहुत वर्षोतक उन्होंने ऐसा ही किया ।। कदाचित् तस्य नृपते देवलस्य महात्मन:
ṛṣidṛṣṭena vidhinā samā bahvīḥ samāhitaḥ | bhārata! saṃnyāsike rūpeṇa tatra āgatam mahāmuniṃ jaigīṣavyaṃ dṛṣṭvā devalaḥ tasya prati atyantaṃ gauravaṃ mahān prema ca prakāśayan yathāśakti śāstrīya-vidhinā ekāgracitto bhūtvā tasya pūjanaṃ (ādara-satkāraṃ) karoti sma | bahūn varṣān tādṛśam eva cakāra || kadācit tasya nṛpate devalasya mahātmanaḥ
ବୈଶମ୍ପାୟନ କହିଲେ—ଋଷିମାନେ ଯେପରି ଦେଖି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରିଥିବା ବିଧି ଅନୁସାରେ, ମନକୁ ସମାହିତ କରି ଦେବଳ ମୁନି, ହେ ଭାରତ! ସନ୍ନ୍ୟାସୀର ରୂପେ ସେଠାକୁ ଆସିଥିବା ମହାମୁନି ଜୈଗୀଷବ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖି ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୌରବ ଓ ମହାନ ପ୍ରେମ ପ୍ରକାଶ କରୁଥିଲେ। ଯଥାଶକ୍ତି ଶାସ୍ତ୍ରବିଧି ଅନୁସାରେ ଏକାଗ୍ରଚିତ୍ତ ହୋଇ ତାଙ୍କର ପୂଜା ଓ ଆଦର-ସତ୍କାର କରୁଥିଲେ। ବହୁ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଏହିପରି ଆଚରଣ କଲେ। ପରେ ଏକଦିନ, ହେ ନୃପ, ସେଇ ମହାତ୍ମା ଦେବଳଙ୍କ ବିଷୟରେ…
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Dharma is shown through sustained, disciplined reverence: honoring the worthy (especially sages and renunciants) with focused mind, affection, and scripturally guided conduct, consistently over time and within one’s means.
Vaiśampāyana describes how Devala repeatedly and for many years welcomed and worshiped the great sage Jaigīṣavya, who appeared in the form of a renunciant; the verse then signals a forthcoming turning point with “on one occasion…”