Previous Verse
Next Verse

Shloka 193

Kapālamocana-tīrtha (Auśanasa) and Balarāma’s Sarasvatī Pilgrimage

आगता सरितां श्रेष्ठा तत्र भारत पूजिता । भारत! नैमिषारण्यतीर्थमें उन सत्रयाजी मुनियोंके समक्ष आयी हुई सरिताओंमें श्रेष्ठ सरस्वती कांचनाक्षी नामसे सम्मानित हुईं

āgatā saritāṃ śreṣṭhā tatra bhārata pūjitā | bhārata! naimiṣāraṇya-tīrthe teṣāṃ satrayājīnāṃ munīnām agrataḥ āgatāsu saritsu śreṣṭhā sarasvatī kāñcanākṣī nāmnā saṃmānitābhavat |

ବୈଶମ୍ପାୟନ କହିଲେ—ହେ ଭାରତ! ସେଠାରେ ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠା ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ ଯଥାବିଧି ପୂଜା କରାଗଲା। ନୈମିଷାରଣ୍ୟ-ତୀର୍ଥରେ ସତ୍ରଯାଜୀ ମୁନିମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ସେ ‘କାଞ୍ଚନାକ୍ଷୀ’ ନାମରେ ସମ୍ମାନିତ ହେଲେ।

आगताःhaving come, arrived
आगताः:
Karta
TypeAdjective
Rootआ-गम् (धातु) / आगत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative, Plural
सरिताम्of rivers
सरिताम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसरित्
FormFeminine, Genitive, Plural
श्रेष्ठाthe best, foremost
श्रेष्ठा:
Karta
TypeAdjective
Rootश्रेष्ठ
FormFeminine, Nominative, Singular
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
भारतO Bharata
भारत:
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, Vocative, Singular
पूजिताhonored, worshipped
पूजिता:
Karta
TypeAdjective
Rootपूज् (धातु) / पूजित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
B
Bhārata (Janamejaya)
S
Sarasvatī
N
Naimiṣāraṇya
T
Tīrtha
S
Satrayājī sages (munis)

Educational Q&A

The verse underscores dharmic culture in which tīrthas and sacred rivers are honored as sources of purification and merit; reverence toward sanctified places and traditions is presented as an ethical practice that supports spiritual discipline and communal order.

Vaiśampāyana describes a scene at Naimiṣāraṇya where sages performing a prolonged sacrificial session honor the foremost river, Sarasvatī, venerating her with the epithet Kāñcanākṣī.