Shloka 10
Dvaipāyana-hrade Duryodhanasya Māyā — Yudhiṣṭhirasya Dharmoktiḥ (Śalya-parva, Adhyāya 30)
ते त॑ हदे समासाद्य यत्र शेते जनाधिप:,जित्वा वा पृथिवीं भुड्क्ष्व हतो वा स्वर्गमाप्तुहि । जिसमें राजा दुर्योधन सो रहा था, उस सरोवरके समीप पहुँचकर, वे जलमें सोये हुए उस दुर्धर्ष नरेशसे इस प्रकार बोले--“राजन्! उठो और हमारे साथ चलकर युधिष्ठिरसे युद्ध करो। विजयी होकर पृथ्वीका राज्य भोगो अथवा मारे जाकर स्वर्गलोक प्राप्त करो
te taḍe samāsādya yatra śete janādhipaḥ | jitvā vā pṛthivīṁ bhuṅkṣva hato vā svargam āptu hi ||
ତାପରେ ସେମାନେ ସେଇ ସରୋବରର କୂଳକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଜନାଧିପ ରାଜା ଜଳମଧ୍ୟରେ ଲୁଚି ଶୟନ କରୁଥିଲେ। ଜଳରେ ବିଶ୍ରାମରତ ସେଇ ଦୁର୍ଧର୍ଷ ନରେଶଙ୍କୁ ସେମାନେ କହିଲେ—“ରାଜନ୍! ଉଠନ୍ତୁ; ଆମ ସହ ଆସି ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରନ୍ତୁ। ଜିତିଲେ ପୃଥିବୀର ରାଜ୍ୟ ଭୋଗ କରନ୍ତୁ; ହତ ହେଲେ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବେ।”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse frames a kṣatriya’s stark ethical choice in war: rise to meet the rightful challenge—victory brings earthly sovereignty, while death in battle is presented as a path to svarga. It emphasizes courage, duty, and acceptance of consequences.
Sañjaya narrates how the warriors reach the lake where Duryodhana is hiding/resting in the water and urge him to come out and fight Yudhiṣṭhira, promising either kingship if he wins or heaven if he dies.