Shloka 4
द्वैपायनह्रदे दुर्योधनान्वेषणम् / The Search for Duryodhana at Dvaipāyana Lake
Devanagari script
संगृहीतायुधान् बाहूनू योधानामधिधावताम् । भल्लैश्विच्छेद बीभत्सु: शिरांस्पपि हयानपि,सहदेवपर धावा करनेवाले उन योद्धाओंकी अस्त्र-शस्त्रयुक्त भुजाओं, मस्तकों और उनके घोड़ोंको भी अर्जुनने भल्लोंसे काट गिराया
Transliteration
saṅgṛhītāyudhān bāhūn yodhānām adhidhāvatām | bhallaiś ciccheda bībhatsuḥ śirāṃsi api hayān api ||
Translation
ସଞ୍ଜୟ କହିଲେ—ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଅସ୍ତ୍ର ହାତରେ ଧରି ଧାଉଥିବାବେଳେ, ବୀଭତ୍ସୁ ଅର୍ଜୁନ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଭଲ୍ଲବାଣରେ ତାଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ବାହୁ, ଶିର ଏବଂ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ କାଟି ଭୂମିରେ ପକାଇଦେଲେ।
Word by Word
संगृहीतheld, grasped
संगृहीत:
Karma
TypeAdjective
Rootसम्-ग्रह् (धातु) → संगृहीत (कृदन्त)
FormMasculine, Accusative, Plural
आयुधान्weapons
आयुधान्:
Karma
TypeNoun
Rootआयुध (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Plural
बाहून्arms
बाहून्:
Karma
TypeNoun
Rootबाहु (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Plural
योधानाम्of the warriors
योधानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयोध (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive, Plural
अधिधावताम्of those charging/rushing upon
अधिधावताम्:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootअधि-धाव् (धातु) → अधिधावत् (वर्तमान कृदन्त/शतृ)
FormMasculine, Genitive, Plural
भल्लैःwith bhalla-arrows
भल्लैः:
Karana
TypeNoun
Rootभल्ल (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental, Plural
विच्छेदcutting off, severing
विच्छेद:
Karma
TypeNoun
Rootवि-छिद् (धातु) → विच्छेद (भाव/कृदन्त-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
बीभत्सुःBībhatsu (Arjuna)
बीभत्सुः:
Karta
TypeNoun
Rootबीभत्सु (प्रातिपदिक; अर्जुन-नाम)
FormMasculine, Nominative, Singular
शिरांसिheads
शिरांसि:
Karma
TypeNoun
Rootशिरस् (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Plural
अपिalso, even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
हयान्horses
हयान्:
Karma
TypeNoun
Rootहय (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Plural
अपिalso, even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaA
Arjuna (Bībhatsu)W
warriors (yodhāḥ)W
weapons (āyudhāni)B
bhalla-arrows (bhallāḥ)H
horses (hayāḥ)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes